Kadivar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20-b. — ziyouz.com
Kadivar — Örta Osiyoda ilk örta asrlarda iqtisodiy jihatdan boy tabaqaga butunlay qaram bölgan şaxs. Zamindorlar qişloqlarda öz tazyiq doiralarini kengaytirib, bora-bora ziroatkor aholi ustidan hukmronlik qila boşlagan. Şuning uçun ham ular ilk örta asrlarda «dehqon», ya'ni «qişloq hokimi» nomi b-n şuhrat topgan. Ularga qaram kişilar «K.», ya'ni «qişloq qörğonlarida yaşovçilar», deb atalgan. Qişloq jamoasi içida öz erkidan mahrum bölgan K.lar paydo bölgan (yana q. Dehqon). Suğd, Xorazm va Toxaristonda dehqonçilik qiluvçi mahalliy aholining kattagina qismi qaram K.larga aylangan. K.lar bu davrda Örta Osiyodagi asosiy ijtimoiy tabaqa hisoblangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАДИВАР — Ўрта Осиёда илк ўрта асрларда иқтисодий жиҳатдан бой табақага бутунлай қарам бўлган шахс. Заминдорлар қишлоқларда ўз тазйиқ доираларини кенгайтириб, бора-бора зироаткор аҳоли устидан ҳукмронлик қила бошлаган. Шунинг учун ҳам улар илк ўрта асрларда «деҳқон», яъни «қишлоқ ҳокими» номи б-н шуҳрат топган. Уларга қарам кишилар «К.», яъни «қишлоқ қўрғонларида яшовчилар», деб аталган. Қишлоқ жамоаси ичида ўз эркидан маҳрум бўлган К.лар пайдо бўлган (яна қ. Деҳқон). Суғд, Хоразм ва Тохаристонда деҳқончилик қилувчи маҳаллий аҳолининг каттагина қисми қарам К.ларга айланган. К.лар бу даврда Ўрта Осиёдаги асосий ижтимоий табақа ҳисобланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.