Kadmiy selenid
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 21-b. — ziyouz.com
Kadmiy selenid KADMIY SELENID, CdSe - töq qizil rangli kristall modda. Kristallari, asosan, geksogonal panjarali, şuningdek, kubsimon panjarali beqaror va faqat yuqori bosimda mavjud bölgan kubsimon panjarali modifikatsiyalari ma'lum. Suyuqlaniş t-rasi 1263°; ziçligi 5,81 g/sm3, yarimötkazziç. Suvda erimaydi, xlorid, nitrat va sulfat kislotalar ta'sirida parçalanadi. K. s. kadmiy b-n selenii qizdiriş yoki gaz fazada, CdSO4 eritmasidan H2Se ta'sirida çöktiriş, CdS b-n H2SeO3 ni, kadmiy va selenning organik birikmalarini özaro ta'sir ettiriş yöli b-n olinadi. K. s. — yarimötkazgiç lazerlarda faol muhit hosil qilişda, fotorezistorlar tayyorlaşda, fotodiodlar, quyoş batareyalari, emallar, sirlar va badiiy böyoqlar uçun pigment sifatida qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАДМИЙ СЕЛЕНИД, CdSe - тўқ қизил рангли кристалл модда. Кристаллари, асосан, гексогонал панжарали, шунингдек, кубсимон панжарали беқарор ва фақат юқори босимда мавжуд бўлган кубсимон панжарали модификациялари маълум. Суюқланиш т-раси 1263°; зичлиги 5,81 г/см3, яримўтказзич. Сувда эримайди, хлорид, нитрат ва сульфат кислоталар таъсирида парчаланади. К. с. кадмий б-н селении қиздириш ёки газ фазада, CdSO4 эритмасидан H2Se таъсирида чўктириш, CdS б-н H2SeO3 ни, кадмий ва селеннинг органик бирикмаларини ўзаро таъсир эттириш йўли б-н олинади. К. с. — яримўтказгич лазерларда фаол муҳит ҳосил қилишда, фоторезисторлар тайёрлашда, фотодиодлар, қуёш батареялари, эмаллар, сирлар ва бадиий бўёқлар учун пигмент сифатида қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.