Kaleydoskop
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 41-b. — ziyouz.com
Kaleydoskop (yun. kalos — çiroyli, eidos — köriniş va skopeo — köraman, kuzataman) — içiga bir-biriga nisbatan 60° burçak ostida joylaştirilgan 3 ta közgu plastinkalari örnatilgan trubka. Ingliz fizigi D.Bryuster 1817 y.da kaşf qilgan. Trubkaning bir tomoni xira şişa b-n berkitilib, turli rangdagi şişa siniqlari solinadi, ikkinçi tomoniga kuzatiş uçun şaffof şişa örnatiladi. Trubka aylantirilganda xira şişa qöyilgan uçida dam-badam özgarib turadigan turli şakllar körinadi. K.dan me'morlik, töqimaçilik va b. sohalarda nusxalar olişda foydalaniladi; u bolalar öyinçoği sifatida ham işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАЛЕЙДОСКОП (юн. kalos — чиройли, eidos — кўриниш ва skopeo — кўраман, кузатаман) — ичига бир-бирига нисбатан 60° бурчак остида жойлаштирилган 3 та кўзгу пластинкалари ўрнатилган трубка. Инглиз физиги Д.Брюстер 1817 й.да кашф қилган. Трубканинг бир томони хира шиша б-н беркитилиб, турли рангдаги шиша синиқлари солинади, иккинчи томонига кузатиш учун шаффоф шиша ўрнатилади. Трубка айлантирилганда хира шиша қўйилган учида дам-бадам ўзгариб турадиган турли шакллар кўринади. К.дан меъморлик, тўқимачилик ва б. соҳаларда нусхалар олишда фойдаланилади; у болалар ўйинчоғи сифатида ҳам ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.