«Kalila va Dimna»
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 50-b. — ziyouz.com
«Kalila va Dimna» - adabiy yodgorlik. «Pançatantra» va «Xitopadeşa» kabi qad. hind oğzaki ijodi zaminida vujudga kelgan, uning anik, yozilgan vaqti ma'lum emas. Asar şahzodalarga ta'lim-tarbiya berişga möljallangan bölib, nasihat ruhida yozilgan. Unda ijtimoiy, siyosiy, axloqiy va maişiy masalalar, asosan, majoziy yöl b-n 2 şağol (çiyaböri) — Kalila va Dimna (sanskritça Kartak va Damnako, paxlaviyda Kalilak va Dimna) munozarasi şaklida bayon etiladi. «K. va D.» 6-a.da Eron şo\i Xusrav Anuşirvon (531—79) buyrutiga binoan, uning şaxsiy tabibi Barzuya tomonidan Hindistondan keltirilgan va paxlaviy tiliga tarjima qilingan. 8-a.da maşhur adib Abdulloh ibn al-Muqaffa (721—57) pahlaviydan arab tiliga, undan Rudakiy fors tiliga nazm b-n tarjima qilgan. Husayn Boyqaro davrida Husayn Voiz Koşifiy forsçaga tarjima qilib, uni «Anvori Suhayliy» deb nomlaydi. Asarning fors tiliga ögirilgan nusxasi 16-a. oxirida qayta işlangan. Uni eski özbek tiliga Muhammad Mulla Niyoz (1837), Fazlulloh qori Almaiy tarjima qilişgan. Almaiy tarjimasi 3 marta naşr etilgan (1910—13). Asar hoz. uzbek tilida bir neça bor naşr etilgan (1966, 1977, 1988, 1992, 1994).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
«КАЛИЛА ВА ДИМНА» - адабий ёдгорлик. «Панчатантра» ва «Хитопадеша» каби қад. ҳинд оғзаки ижоди заминида вужудга келган, унинг аник, ёзилган вақти маълум эмас. Асар шаҳзодаларга таълим-тарбия беришга мўлжалланган бўлиб, насиҳат руҳида ёзилган. Унда ижтимоий, сиёсий, ахлоқий ва маиший масалалар, асосан, мажозий йўл б-н 2 шағол (чиябўри) — Калила ва Димна (санскритча Картак ва Дамнако, пахлавийда Калилак ва Димна) мунозараси шаклида баён этилади. «К. ва Д.» 6-а.да Эрон шо\и Хусрав Ануширвон (531—79) буйрутига биноан, унинг шахсий табиби Барзуя томонидан Ҳиндистондан келтирилган ва пахлавий тилига таржима қилинган. 8-а.да машҳур адиб Абдуллоҳ ибн ал-Муқаффа (721—57) паҳлавийдан араб тилига, ундан Рудакий форс тилига назм б-н таржима қилган. Ҳусайн Бойқаро даврида Ҳусайн Воиз Кошифий форсчага таржима қилиб, уни «Анвори Суҳайлий» деб номлайди. Асарнинг форс тилига ўгирилган нусхаси 16-а. охирида қайта ишланган. Уни эски ўзбек тилига Муҳаммад Мулла Ниёз (1837), Фазлуллоҳ қори Алмаий таржима қилишган. Алмаий таржимаси 3 марта нашр этилган (1910—13). Асар ҳоз. узбек тилида бир неча бор нашр этилган (1966, 1977, 1988, 1992, 1994).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.