Kaliy xlorid
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 48–49-b. — ziyouz.com
Kaliy xlorid KALIY XLORID, KC1 - xlorid kislota (HC1) tuzi, asosiy kaliyli öğit; Kaliyning tabiiy tuzlaridan bölgan silvinit minerali tarkibidagi KC1 tuzlarini kristallizatsiyalaş yoki flotatsiya usulida olinadi. Kristallizatsiya usulida olingan öğit (markasi «K») oq yoki kulrang kristall modda, tarkibida 62—65% K2O bor; flotatsiya usulida olingan öğit (markasi «F») puştiqizğiş rangli, tarkibida 54— 60% K2O bor, yirik kristalli bölganidan uzoq vaqt nam tortmasdan saqlanadi. Barça ösimliklarga asosiy öğit sifatida (kuzgi şudgorlaşda) va oziqlantirişda qöllaniladi. K.x. Örta Osiyoning sur tuproqli yerlariga qöl keladi. K.x. solingan tuproklarda 3,2— 3,3 s/ga qöşimça paxta hosili olinadi. Ğözaga har yili 50 kg/ga miqdorda (oziq modda hisobida) K.x. solinadi. Şör tuproqli yerlarga K.x.ni ehtiyot bulib soliş kerak, çunki u tuproqda ösimlik uçun zararli xlor mikdorining köpayib ketişiga sabab bölişi mumkin. K.x. gigroskopik bölganligidan uni saqlaş qoidalariga rioya qiliş talab etiladi. K.x.ni balandligi 1,5 m dan 2,5 m gaça uyum holida yoki krplarda saqlaş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАЛИЙ ХЛОРИД, КС1 - хлорид кислота (НС1) тузи, асосий калийли ўғит; Калийнинг табиий тузларидан бўлган сильвинит минерали таркибидаги КС1 тузларини кристаллизациялаш ёки флотация усулида олинади. Кристаллизация усулида олинган ўғит (маркаси «К») оқ ёки кулранг кристалл модда, таркибида 62—65% К2О бор; флотация усулида олинган ўғит (маркаси «Ф») пуштиқизғиш рангли, таркибида 54— 60% К2О бор, йирик кристалли бўлганидан узоқ вақт нам тортмасдан сақланади. Барча ўсимликларга асосий ўғит сифатида (кузги шудгорлашда) ва озиқлантиришда қўлланилади. К.х. Ўрта Осиёнинг сур тупроқли ерларига қўл келади. К.х. солинган тупрокларда 3,2— 3,3 ц/га қўшимча пахта ҳосили олинади. Ғўзага ҳар йили 50 кг/га миқдорда (озиқ модда ҳисобида) К.х. солинади. Шўр тупроқли ерларга К.х.ни эҳтиёт булиб солиш керак, чунки у тупроқда ўсимлик учун зарарли хлор микдорининг кўпайиб кетишига сабаб бўлиши мумкин. К.х. гигроскопик бўлганлигидан уни сақлаш қоидаларига риоя қилиш талаб этилади. К.х.ни баландлиги 1,5 м дан 2,5 м гача уюм ҳолида ёки крпларда сақлаш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.