Kalsiy karbonat
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 72-b. — ziyouz.com
Kalsiy karbonat KALSIY KARBONAT, SaSO, -karbonat kislotaning kalsiyli tuzi. Rangsiz kristall modda. Tabiatda ikkita minerali: kalsit (bör, ohaktoş, marmar holida) va aragonit keng tarqalgan. Suvda yomon, kislotalarda yaxşi eriydi. Qizdirilganda suyuqlanmasdan kalsiy oksid (SaO) va karbonat angidridga (CO2) parçalanadi. Tabiiy K. k. ohak, şişa, linoleum olişda, kalsiyning boşka birikmalarini sintez qilişda işlatiladi. Sintetik usulda kalsiy xlorid va sodani özaro ta'sir ettiriş yuli b-n olingan K. k. qoğoz va rezina i.ç.da töldiruvçi sifatida, şuningdek, tiş poroşogi va kosmetik preparatlar tayyorlaşda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАЛЬЦИЙ КАРБОНАТ, СаСО, -карбонат кислотанинг кальцийли тузи. Рангсиз кристалл модда. Табиатда иккита минерали: кальцит (бўр, оҳактош, мармар ҳолида) ва арагонит кенг тapқалган. Сувда ёмон, кислоталарда яхши эрийди. Қиздирилганда суюқланмасдан кальций оксид (СаО) ва карбонат ангидридга (СО2) парчаланади. Табиий К. к. оҳак, шиша, линолеум олишда, кальцийнинг бошка бирикмаларини синтез қилишда ишлатилади. Синтетик усулда кальций хлорид ва содани ўзаро таъсир эттириш йули б-н олинган К. к. қоғоз ва резина и.ч.да тўлдирувчи сифатида, шунингдек, тиш порошоги ва косметик препаратлар тайёрлашда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.