Kamçatka viloyati
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 96-b. — ziyouz.com
Kamçatka viloyati - RFdagi viloyat. 1932 y. 20 okt.da Xabarovsk ölkasi tarkibida taşkil etilgan. 1956 y.dan Koryaklar muxtor okrugini öz içiga olgan RFning mustaqil viloyati. Kamçatka ya.o.da, şuningdek, Karaga va Komandor o.larida joylaşgan. Oxota va Bering dengizlari va Tinç okeanga tutaş. Mayd. 472,3 ming km2. Aholisi 383,2 ming kişi (2000), asosan, ruslar, şuningdek, ukrain, koryak, itelmen, evenk, aleut, çukçalar ham yaşaydi. Şaharliklar 81,3%. 11 tu-manga bölingan, 5 şahar, 11 şaharça bor. Markazi — Petropavlovsk-Kamçatskiy ş. (Tabiatini Kamçatka va Koryaklar muxtor okrugi maqolalaridan q.). K.v. RFning asosiy baliqsanoati r-nlaridan biri. Baliq, asosan, Bering dengizi va Tinç okeandan ovlanadi. Kamçatkaning ğarbiy qirğoğiga yaqin suvlari — krab ovlanadigan asosiy r-n. Yirik baliq va baliq konservalaş z-dlari: Petropavlovsk, Oktyabrskiy, Ozernovskiy, Kirovsk, Ust-Kamçatsk, Olyutorskiy. Viloyat xöjaligida möynali hayvonlar ovlaş va darrandaçilik muhim ahamiyatga ega. Örmon sanoatida yoğoçsozlik korxonalari Kamçatka daryosi vodiysi böylab joylaşgan. Kemasozlik, kema tuzatiş va quriliş materiallari sanoati korxonalari bor. Kömir, gidroenergiya, yer osti qaynoq suvlari kabi energetika resurslari mavjud. Paujetka issiq buloğida quvvati 11 ming kVt bölgan geotermal elektr stansiyasi, Petropavlovsk-Kamçatskiyda issiklik elektr markazi qurilgan. Q.x.da buğuçilik-ovçilik va çorvaçilik-sabzavotçilik rivojlangan. Buğu boqiladigan keng yaylovlar bor. Darrandaçilik mavjud. Çorvaçiligi sut yetiştirişga ixtisoslaşgan. Paratunka issiq buloqlari asosida yirik issiqxona-parniklarda sabzavot yetiştiriladi. Möynali qayvonlar (suvsar, qunduz, tulki, oq tulki va b.) ovlanadi. Transportning asosiy turi dengiz transporti. Asosiy portlari — Petropavlovsk-Kamçatskiy va Ust-Kamçatsk. Havo va avtomobil transporti katta rol öynaydi. Kamçatka daryosida kema qatnaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАМЧАТКА ВИЛОЯТИ - РФдаги вилоят. 1932 й. 20 окт.да Хабаровск ўлкаси таркибида ташкил этилган. 1956 й.дан Коряклар мухтор округини ўз ичига олган РФнинг мустақил вилояти. Камчатка я.о.да, шунингдек, Карага ва Командор о.ларида жойлашган. Охота ва Беринг денгизлари ва Тинч океанга туташ. Майд. 472,3 минг км2. Аҳолиси 383,2 минг киши (2000), асосан, руслар, шунингдек, украин, коряк, ительмен, эвенк, алеут, чукчалар ҳам яшайди. Шаҳарликлар 81,3%. 11 ту-манга бўлинган, 5 шаҳар, 11 шаҳарча бор. Маркази — Петропавловск-Камчатский ш. (Табиатини Камчатка ва Коряклар мухтор округи мақолаларидан қ.). К.в. РФнинг асосий балиқсаноати р-нларидан бири. Балиқ, асосан, Беринг денгизи ва Тинч океандан овланади. Камчатканинг ғарбий қирғоғига яқин сувлари — краб овланадиган асосий р-н. Йирик балиқ ва балиқ консервалаш з-длари: Петропавловск, Октябрский, Озерновский, Кировск, Усть-Камчатск, Олюторский. Вилоят хўжалигида мўйнали ҳайвонлар овлаш ва даррандачилик муҳим аҳамиятга эга. Ўрмон саноатида ёғочсозлик корхоналари Камчатка дарёси водийси бўйлаб жойлашган. Кемасозлик, кема тузатиш ва қурилиш материаллари саноати корхоналари бор. Кўмир, гидроэнергия, ер ости қайноқ сувлари каби энергетика ресурслари мавжуд. Паужетка иссиқ булоғида қуввати 11 минг кВт бўлган геотермал электр станцияси, Петропавловск-Камчатскийда иссиклик электр маркази қурилган. Қ.х.да буғучилик-овчилик ва чорвачилик-сабзавотчилик ривожланган. Буғу боқиладиган кенг яйловлар бор. Даррандачилик мавжуд. Чорвачилиги сут етиштиришга ихтисослашган. Паратунка иссиқ булоқлари асосида йирик иссиқхона-парникларда сабзавот етиштирилади. Мўйнали қайвонлар (сувсар, қундуз, тулки, оқ тулки ва б.) овланади. Транспортнинг асосий тури денгиз транспорти. Асосий портлари — Петропавловск-Камчатский ва Усть-Камчатск. Ҳаво ва автомобиль транспорти катта роль ўйнайди. Камчатка дарёсида кема қатнайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.