Kamptozoylar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 94-b. — ziyouz.com
Kamptozoylar (Kamptozoa) — tuban çuvalçanglar tipi. Ayrim zooologlar K.ni mşankalarga kiritadi. Ötroq yakka yoki koloniya bölib, dengiz va çuçuk suvda yaşaydi. Tanasi likopçaga öxşaş, uz. 1 mm dan 1 sm gaça, oğiz teşigi hilpillovçi paypaslagiçlar b-n öralgan, anal teşigi orqa tomoniga köçgan. Poyasi yordamida substratga yopişib oladi, tana böşliği parenxima b-n tölgan. Içagi taqasimon, ayiriş organi — protonefridiylar. Qon aylaniş va nafas oliş sistemasi bölmaydi. Nerv gangliysi oğiz va anal teşigi örtasida joylaşgan. Ayrim jinsli yoki germafrodit. Ayrim turlari kurtaklanib koloniya xrsil qiladi. Metamorfoz orqali rivojlanadi, liçinkasi troxoforaga va mşankalar liçinkasiga öxşaydi. K. tipi 1 sinf va 60 ga yaqin turni öz içiga oladi; hamma dengizlarda uçraydi. Sohil yaqinida, ayrim turlari 300 m gaça çuqurlikda yaşaydi. Detrit va fitoplankton b-n oziqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАМПТОЗОЙЛАР (Kamptozoa) — тубан чувалчанглар типи. Айрим зооологлар К.ни мшанкаларга киритади. Ўтроқ якка ёки колония бўлиб, денгиз ва чучук сувда яшайди. Танаси ликопчага ўхшаш, уз. 1 мм дан 1 см гача, оғиз тешиги ҳилпилловчи пайпаслагичлар б-н ўралган, анал тешиги орқа томонига кўчган. Пояси ёрдамида субстратга ёпишиб олади, тана бўшлиғи паренхима б-н тўлган. Ичаги тақасимон, айириш органи — протонефридийлар. Қон айланиш ва нафас олиш системаси бўлмайди. Нерв ганглийси оғиз ва анал тешиги ўртасида жойлашган. Айрим жинсли ёки гермафродит. Айрим турлари куртакланиб колония хрсил қилади. Метаморфоз орқали ривожланади, личинкаси трохофорага ва мшанкалар личинкасига ўхшайди. К. типи 1 синф ва 60 га яқин турни ўз ичига олади; ҳамма денгизларда учрайди. Соҳил яқинида, айрим турлари 300 м гача чуқурликда яшайди. Детрит ва фитопланктон б-н озиқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.