Kanada arktika arxipelagi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 105-b. — ziyouz.com
Kanada arktika arxipelagi -Şim. Muz okeanidagi yirik orollar guruhi, Şim. Amerikaning eng şim. sohili yaqinida, Kanadaga qaraşli. Mayd. 1,3 mln. km2. Yirik o.lari: Baffin Yeri, Elsmir, Viktoriya. Materik sayozligida joylaşgan. Relyefi, asosan, tekislikdan iborat, şarqiy qis-midagi toğlarning eng bal. joyi 2926 m (Elsmir o.da). Neft, tabiiy gaz, temir, mis rudasi konlari bor. Iqlimi keskin, arktika iklimi. Yanv.ning örtaça t-rasi —23° dan —35° gaça, iyul-niki 7—4°. Mutlaq minimum t-ra —50°. Yillik yoğin jan.- şarqida 400—450 mm, şim.da 100 mm. Köp yillik muz-loq yerlar, muzliklar bor. Muzliklar siljib, dengizga uzilib tuşib turadi. Ösimlik dunyosi arktika sahrosi (şim.da) va mox-lişaynik tundrasidan (jan.da) iborat. Orollarda şimol buğusi, oq ayiq, qutb tulkisi yaşaydi. Yozda quşlar köp böladi. Aholi, asosan, buğuçilik, ovçilik, baliq ovlaş b-n şuğullanadi. Asosiy aholi punktlari: Frobişer-Bey, Keymbrij-Bey, Rezol yut.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАНАДА АРКТИКА АРХИПЕЛАГИ -Шим. Муз океанидаги йирик ороллар гуруҳи, Шим. Американинг энг шим. соҳили яқинида, Канадага қарашли. Майд. 1,3 млн. км2. Йирик о.лари: Баффин Ери, Элсмир, Виктория. Материк саёзлигида жойлашган. Рельефи, асосан, текисликдан иборат, шарқий қис-мидаги тоғларнинг энг бал. жойи 2926 м (Элсмир о.да). Нефть, табиий газ, темир, мис рудаси конлари бор. Иқлими кескин, арктика иклими. Янв.нинг ўртача т-раси —23° дан —35° гача, июл-ники 7—4°. Мутлақ минимум т-ра —50°. Йиллик ёғин жан.- шарқида 400—450 мм, шим.да 100 мм. Кўп йиллик муз-лоқ ерлар, музликлар бор. Музликлар силжиб, денгизга узилиб тушиб туради. Ўсимлик дунёси арктика саҳроси (шим.да) ва мох-лишайник тундрасидан (жан.да) иборат. Оролларда шимол буғуси, оқ айиқ, қутб тулкиси яшайди. Ёзда қушлар кўп бўлади. Аҳоли, асосан, буғучилик, овчилик, балиқ овлаш б-н шуғулланади. Асосий аҳоли пунктлари: Фробишер-Бей, Кеймбриж-Бей, Резол ьют.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.