Kanal böyi ihotazorlari
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 107-b. — ziyouz.com
Kanal böyi ihotazorlari -kanallar böylarida barpo etiladigan daraxtzorlar; muhim agromeliorativ tadbir. Kanal qirğoqlarini mustahkamlaş, çang va qum böronlari ta'sirini kamaytiriş, soyalaş evaziga kanalda ötlar ösişini qisqartiriş maqsadlarida qöllaniladi. K.b.i. kanal özanidan filtratsiyaga sarflanayotgan suvni suğoriladigan dalalarga ötişi va yerga singişini kamaytiradi va sizot suv sathini pasaytiradi (biologik zovur), mikroiqlimni yaxşilaydi. K.b.i. xöjalik suğoriş va kollek-torzovur tarmoqlarini loyqa va begona ötlardan tozalaşda xalaqit bermasligi uçun uning bir tomonidan — iloji boriça janub tomonidan joylaştiriladi. Yirik magistral kanallar va oçiq kollektorlarning bir yoki ikkala yoqasida 4—5 qatordan iborat ihota daraxtlari ekiladi. Çekkadagi ihota qatorlari kanal böyidan 3 m dan kam bölmagan masofada joylaştiriladi. Suv omborlari atrofida ihota daraxtzorlari qatorli soni 3 dan ortiq va umumiy kengligi 20 m dan kam bölmaydi. Ihota sifatida tol, oq terak, tut, qayrağoç, dub, çinor, oq akatsiya, glediçiya kabi daraxtlar hamda butalardan foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАНАЛ БЎЙИ ИҲОТАЗОРЛАРИ -каналлар бўйларида барпо этиладиган дарахтзорлар; муҳим агромелиоратив тадбир. Канал қирғоқларини мустаҳкамлаш, чанг ва қум бўронлари таъсирини камайтириш, соялаш эвазига каналда ўтлар ўсишини қисқартириш мақсадларида қўлланилади. К.б.и. канал ўзанидан фильтрацияга сарфланаётган сувни суғориладиган далаларга ўтиши ва ерга сингишини камайтиради ва сизот сув сатҳини пасайтиради (биологик зовур), микроиқлимни яхшилайди. К.б.и. хўжалик суғориш ва коллек-торзовур тармоқларини лойқа ва бегона ўтлардан тозалашда халақит бермаслиги учун унинг бир томонидан — иложи борича жануб томонидан жойлаштирилади. Йирик магистрал каналлар ва очиқ коллекторларнинг бир ёки иккала ёқасида 4—5 қатордан иборат иҳота дарахтлари экилади. Чеккадаги иҳота қаторлари канал бўйидан 3 м дан кам бўлмаган масофада жойлаштирилади. Сув омборлари атрофида иҳота дарахтзорлари қаторли сони 3 дан ортиқ ва умумий кенглиги 20 м дан кам бўлмайди. Иҳота сифатида тол, оқ терак, тут, қайрағоч, дуб, чинор, оқ акация, гледичия каби дарахтлар ҳамда буталардан фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.