Kanat
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 110-b. — ziyouz.com
Kanat (rus. — arqon) — pölat sim yoki ösimlik tolalari, mineral yoki sintetik iplardan eşilib tayyorlanadigan egiluvçan buyum. Tayyorlaniş usuliga köra, K. pişitilgan, pişitilmagan va örilgan turlarga bölinadi. Pölat K., odatda, 0,3—0,4 mm diametrli pişiq simlardan dumaloq va şakldor qilib tayyorlanadi Eşilgan dumaloq K. 1 örimli (spiral), 2 örimli (trosli) va 3 örimli (kabeltli) böladi. K. qayişqoq va çidamli bölişi uçun örtasiga tolali (tabiiy yoki sintetik ip) yoki metall özak eşiladi. Eşilgan tutamda simlarning nuqtaviy, çiziqli yoki aralaş tegadigan, şuningdek, bir tomonga pişitiladigan, yarmi çapga, yarmi öngga pişitiladigan K. turlari böladi. Pişitilmagan K. pölat simlar yoki spiral K.lar tutamidan iborat bölib, ustidan sim b-n öraladi, yo bölmasa qisqiç b-n qisiladi. Metallmas K. tabiiy (paxta, jut, asbest) yoki sintetik (kapron, neylon, perlon va b.) tolalardan tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАНАТ (рус. — арқон) — пўлат сим ёки ўсимлик толалари, минерал ёки синтетик иплардан эшилиб тайёрланадиган эгилувчан буюм. Тайёрланиш усулига кўра, К. пишитилган, пишитилмаган ва ўрилган турларга бўлинади. Пўлат К., одатда, 0,3—0,4 мм диаметрли пишиқ симлардан думалоқ ва шаклдор қилиб тайёрланади Эшилган думалоқ К. 1 ўримли (спирал), 2 ўримли (тросли) ва 3 ўримли (кабельтли) бўлади. К. қайишқоқ ва чидамли бўлиши учун ўртасига толали (табиий ёки синтетик ип) ёки металл ўзак эшилади. Эшилган тутамда симларнинг нуқтавий, чизиқли ёки аралаш тегадиган, шунингдек, бир томонга пишитиладиган, ярми чапга, ярми ўнгга пишитиладиган К. турлари бўлади. Пишитилмаган К. пўлат симлар ёки спирал К.лар тутамидан иборат бўлиб, устидан сим б-н ўралади, ё бўлмаса қисқич б-н қисилади. Металлмас К. табиий (пахта, жут, асбест) ёки синтетик (капрон, нейлон, перлон ва б.) толалардан тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.