Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Kantata

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 124-b. — ziyouz.com

    Kantata (lot. cantare — kuylamoq) — yakkaxon xonandalar, xor va orkestrga möljallangan musiqa asari. Şaklan oratoriyaga yaqin, lekin hajmi kiçikligi, mazmunida dramatik rivoji yöq (yoki sust)ligi b-n farq qiladi. Odatda, orkestr muqaddimasi, bir neçta ariya, reçitativ hamda xor qöşiqlaridan iborat böladi. 17-a.da Italiyada rivoj topdi (G. Karissimi, A. Stradella, A. Skarlatti va b.). 18-a. boşida Germaniyada diniy K. yuzaga keldi (G.F. Teleman, I.S. Bax). Keyinçalik dunyoviy va diniy K.lar boşqa mamlakatlarga tarqalib, mazmunan va şaklan boyidi. Fransiyada L. Kerubini, F.J. Gossek, G. Berlioz, Germaniyada F.Şubert, I. Brams, P. Xindemit, Rossiyada N. Rimskiy-Korsakov, S. Taneyev, S.Raxmaninov, S. Prokofyevlar K.ning yorqin namunalarini yaratişdi. Özbekiston kompozitorlari ham şaklan va mazmunan rang-barang K.lar yaratişgan: S. Yudakov, «Mirzaçöl», «Muborakbod»; S. Boboyev, «Hosil bayrami»; M. Leviyev, «Oq oltin»; O. Halimov, «Qoraqalpoğiston» va b.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КАНТАТА (лот. cantare — куйламоқ) — яккахон хонандалар, хор ва оркестрга мўлжалланган мусиқа асари. Шаклан ораторияга яқин, лекин ҳажми кичиклиги, мазмунида драматик ривожи йўқ (ёки суст)лиги б-н фарқ қилади. Одатда, оркестр муқаддимаси, бир нечта ария, речитатив ҳамда хор қўшиқларидан иборат бўлади. 17-а.да Италияда ривож топди (Г. Кариссими, А. Страделла, А. Скарлатти ва б.). 18-а. бошида Германияда диний К. юзага келди (Г.Ф. Телеман, И.С. Бах). Кейинчалик дунёвий ва диний К.лар бошқа мамлакатларга тарқалиб, мазмунан ва шаклан бойиди. Францияда Л. Керубини, Ф.Ж. Госсек, Г. Берлиоз, Германияда Ф.Шуберт, И. Брамс, П. Хиндемит, Россияда Н. Римский-Корсаков, С. Танеев, С.Рахманинов, С. Прокофьевлар К.нинг ёрқин намуналарини яратишди. Ўзбекистон композиторлари ҳам шаклан ва мазмунан ранг-баранг К.лар яратишган: С. Юдаков, «Мирзачўл», «Муборакбод»; С. Бобоев, «Ҳосил байрами»; М. Левиев, «Оқ олтин»; О. Ҳалимов, «Қорақалпоғистон» ва б.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.