Kapa
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 127-b. — ziyouz.com
Kapa KAPA, ç a y l a — ibtidoiy jamoa davridan qolgan boşpana bölib daraxt şoxi, qamiş, jöxori poyasi, mato, piçandan quriladigan mavsumiy (yozlik) turar joy, ötov. Tuzil i şi va ustiga yopiladigan töşamasi b-n bir xalq K.si ikkinçi xalqnikidan farq qilgan. Örta Osiyoda K.lar konussimon yoki gumbazsimon şaklda, devorlari maxsus novdalardan töqilib, ustidan şox-şabba, ösimlik poyalari taşlangan. Eşik oğzi qamiş yoki mato b-n yoki maxsus işlangan guldor kigiz b-n yopilgan. Atrofi va usti qamiş, bordon yoki çiy b-n berkitiladigan turi olaçiq deb nomlangan, ayrim yerlarda somon suvoq ham qilinadi. Undan çorvadorlar, dehqonlar dala işlari boşlangan vaqtda foydalanadilar. Uzumzor boğ, poliz ekinlari tepasidagi K.lar yerdan 2—3 m baland, tört ustun tepasiga qurilgan. Iqlimi issiq mamlakatlar (mas, Okeaniya)da hali ham turar joyning asosiy turi sifatida saqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАПА, ч а й л а — ибтидоий жамоа давридан қолган бошпана бўлиб дарахт шохи, қамиш, жўхори пояси, мато, пичандан қуриладиган мавсумий (ёзлик) турар жой, ўтов. Тузил и ши ва устига ёпиладиган тўшамаси б-н бир халқ К.си иккинчи халқникидан фарқ қилган. Ўрта Осиёда К.лар конуссимон ёки гумбазсимон шаклда, деворлари махсус новдалардан тўқилиб, устидан шох-шабба, ўсимлик поялари ташланган. Эшик оғзи қамиш ёки мато б-н ёки махсус ишланган гулдор кигиз б-н ёпилган. Атрофи ва усти қамиш, бордон ёки чий б-н беркитиладиган тури олачиқ деб номланган, айрим ерларда сомон сувоқ ҳам қилинади. Ундан чорвадорлар, деҳқонлар дала ишлари бошланган вақтда фойдаланадилар. Узумзор боғ, полиз экинлари тепасидаги К.лар ердан 2—3 м баланд, тўрт устун тепасига қурилган. Иқлими иссиқ мамлакатлар (мас, Океания)да ҳали ҳам турар жойнинг асосий тури сифатида сақланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.