Karadrina

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 142-b. — ziyouz.com

Karadrina KARADRINA, kiçik quruqlik tunlam i (Spodoptera exigua Hb.) — tunlamlar oilasiga mansub kapalak. Tanasining uz. 11 — 13 mm, qanotlari yoyilganda 23—34 mm. Tuxumini (16—150 ta) töp-töp qilib ösimlikka (ustini qornidan tökilgan tukçalar b-n yopadi), kuzda esa tuproqqa qöyadi. Yaşil yoki qönğir kulrang tusdagi qurtining uz. 2,5—3,0 sm, 16 ta oyoği bor. Havo haroratiga qarab yilda 2—8 avlod beradi. Rivojlaniş davri uçun samarali harorat yiğindisi 350° bölişi şart. Rivojlaniş sikli Örta Osiyoda issiq oylarda 19—20, keç kuzda esa 60 va undan köproq kunda tugaydi. K.ning yaşaş areali juda keng. Har xil iqlim mintaqalarida va yil fasliga qarab kapalagi ma'lum ozuqa ösimligini tanlaydi. Dukkakdoşlar, galladoşlar, şöradoşlar, piyozguldoşlar va b. oilaga mansub ösimliklar b-n oziqlanadi. Ğöza va b. ösimliklarning xavfli zararkunandasi. Begona ötlardan şöra, peçak va yantoqni yoqtiradi. Ekinlarga, ayniqsa, maysalik va ğunçalaş davrida katta zarar keltirib, ularni ba'zan butunlay quritib qöyadi.

Kuraş çoralari: kuzda agrotexnik çoralar (kuzgi haydaş, qişki suğoriş va b.)ni öz vaqtida ötkaziş. Bahor va yozda K. borligi aniqlanganda insektitsidlar (2—2,5 kg/ga) b-n kimyoviy işlov beriş; biologik vositalardan dendrobatsillin (4—6 kg/ga), şuningdek, trixogrammadan foydalaniş mumkin.

/ld.-Larçenko K.I., Be lonçuk S. D., Karadrinaning köpayişi va unga qarşi kuraş tadbirlari, T., 1966. KARAJ — Eronning şim. qismidagi şahar. Karajdaryosi vohasida joylaşgan. Aholisi 940,9 ming kişi (1997). Transport yöllari tuguni. Şakar-qand, kimyo, töqimaçilik, kön poyab-zal sanoati korxonalari, tayyor qismlardan avtomobil yiğiş z-di bor.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КАРАДРИНА, кичик қуруқлик тунлам и (Spodoptera exigua Hb.) — тунламлар оиласига мансуб капалак. Танасининг уз. 11 — 13 мм, қанотлари ёйилганда 23—34 мм. Тухумини (16—150 та) тўп-тўп қилиб ўсимликка (устини қорнидан тўкилган тукчалар б-н ёпади), кузда эса тупроққа қўяди. Яшил ёки қўнғир кулранг тусдаги қуртининг уз. 2,5—3,0 см, 16 та оёғи бор. Ҳаво ҳароратига қараб йилда 2—8 авлод беради. Ривожланиш даври учун самарали ҳарорат йиғиндиси 350° бўлиши шарт. Ривожланиш цикли Ўрта Осиёда иссиқ ойларда 19—20, кеч кузда эса 60 ва ундан кўпроқ кунда тугайди. К.нинг яшаш ареали жуда кенг. Ҳар хил иқлим минтақаларида ва йил фаслига қараб капалаги маълум озуқа ўсимлигини танлайди. Дуккакдошлар, галладошлар, шўрадошлар, пиёзгулдошлар ва б. оилага мансуб ўсимликлар б-н озиқланади. Ғўза ва б. ўсимликларнинг хавфли зараркунандаси. Бегона ўтлардан шўра, печак ва янтоқни ёқтиради. Экинларга, айниқса, майсалик ва ғунчалаш даврида катта зарар келтириб, уларни баъзан бутунлай қуритиб қўяди.

Кураш чоралари: кузда агротехник чоралар (кузги ҳайдаш, қишки суғориш ва б.)ни ўз вақтида ўтказиш. Баҳор ва ёзда К. борлиги аниқланганда инсектицидлар (2—2,5 кг/га) б-н кимёвий ишлов бериш; биологик воситалардан дендробациллин (4—6 кг/га), шунингдек, трихограммадан фойдаланиш мумкин.

/ld.-Ларченко К.И., Бе лончук С. Д., Карадринанинг кўпайиши ва унга қарши кураш тадбирлари, Т., 1966. КАРАЖ — Эроннинг шим. қисмидаги шаҳар. Караждарёси воҳасида жойлашган. Аҳолиси 940,9 минг киши (1997). Транспорт йўллари тугуни. Шакар-қанд, кимё, тўқимачилик, кўн пойаб-зал саноати корхоналари, тайёр қисмлардан автомобиль йиғиш з-ди бор.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.