Karbamin kislota
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 151-b. — ziyouz.com
Karbamin kislota KARBAMIN KISLOTA, H2NCOOH — karbonat kislotaning amidi. Mol.m. 61,04. Erkin xrlda uçramaydi. Hosilalaridan K. k. efirlari (uretanlar), amidi (moçevina), gidrazidi (semikarbazid), tuzlari (karbamatlar) va galogen angidridlari ma'lum. Mas, ammoniy karbamat (H2NCOONH4) — gigroskopik kristall modda. Suvda, etanolda yaxşi, suyuq ammiakda yomon eriydi. 59° da karbonat angidrid (CO2) va gaz holatdagi ammiak (NH3)ra parçalanadi. CO2 va NH3 ni özaro ta'sir ettirib olinadi. Karbamatlar olişda işlatiladi. K. k. xlorangidridi (karbamoilxlorid) H2NCOC12 — suyukqik, qaynaş t-rasi 61—62° (ajraliş b-n); saqlanganda sianur kislota va HClra ajraladi. Ammoniy xlorid yoki ammiakka fosgen ta'sir ettirib olinadi, mas.,IN4S1 + COC12 -^ NH2COC1 + 2HC1. Organik birikmalarga CONH2 guruhini kiritiş uçun qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРБАМИН КИСЛОТА, H2NCOOH — карбонат кислотанинг амиди. Мол.м. 61,04. Эркин хрлда учрамайди. Ҳосилаларидан К. к. эфирлари (уретанлар), амиди (мочевина), гидразиди (семикарбазид), тузлари (карбаматлар) ва галоген ангидридлари маълум. Мас, аммоний карбамат (H2NCOONH4) — гигроскопик кристалл модда. Сувда, этанолда яхши, суюқ аммиакда ёмон эрийди. 59° да карбонат ангидрид (СО2) ва газ ҳолатдаги аммиак (NH3)ra парчаланади. СО2 ва NH3 ни ўзаро таъсир эттириб олинади. Карбаматлар олишда ишлатилади. К. к. хлорангидриди (карбамоилхлорид) H2NCOC12 — суюкқик, қайнаш т-раси 61—62° (ажралиш б-н); сақланганда цианур кислота ва HClra ажралади. Аммоний хлорид ёки аммиакка фосген таъсир эттириб олинади, мас.,ЫН4С1 + СОС12 -^ NH2COC1 + 2HC1. Органик бирикмаларга CONH2 гуруҳини киритиш учун қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.