Karbonatit konlari
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 154-b. — ziyouz.com
Karbonatit konlari - öta asosli-işqorli tarkibga ega (karbonatitlar) magmatik toğ jinslari formatsiyalari b-n boğliq bölgan kalsiy, magniy va temir karbonatlarining yertomir va ştoklari. Ğoyat qimmatbaho, noyob, tarqoq va nodir elementlarning muayyan töplami b-n tavsiflanadi. Unga quyidagilar xos: 1) ikkinçi darajali minerallar (magnetit, apatit va b.) majmui; 2) aksessor minerallar töplami (piroxlor, gatçettolit, karbonat va fosfatlar); 3) jins hosil qiluvçi minerallarni nodir elementlar b-n boyitilişi; 4) diopsid, forsterit, montiçellit b-n boyitilgan endokontakt zonalarning mavjudligi; 5) yöl-yöl teksturalar; 6) ekzokon-taktlardagi nordon tog jinslarining fenitizatsiyasi. Tarkibida fosfor, tantal, niobiy, mis, qörğoşin, şuningdek, turli slyuda minerallari mavjud, sönggi yillarda olmos borligi ham ma'lum böldi. Özbekistonda Çatqol-Qurama va Nurota toğlarida karbonatitlar borligi aniqlangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРБОНАТИТ КОНЛАРИ - ўта асосли-ишқорли таркибга эга (карбонатитлар) магматик тоғ жинслари формациялари б-н боғлиқ бўлган кальций, магний ва темир карбонатларининг ертомир ва штоклари. Ғоят қимматбаҳо, ноёб, тарқоқ ва нодир элементларнинг муайян тўплами б-н тавсифланади. Унга қуйидагилар хос: 1) иккинчи даражали минераллар (магнетит, апатит ва б.) мажмуи; 2) акцессор минераллар тўплами (пирохлор, гатчеттолит, карбонат ва фосфатлар); 3) жинс ҳосил қилувчи минералларни нодир элементлар б-н бойитилиши; 4) диопсид, форстерит, монтичеллит б-н бойитилган эндоконтакт зоналарнинг мавжудлиги; 5) йўл-йўл текстуралар; 6) экзокон-тактлардаги нордон тог жинсларининг фенитизацияси. Таркибида фосфор, тантал, ниобий, мис, қўрғошин, шунингдек, турли слюда минераллари мавжуд, сўнгги йилларда олмос борлиги ҳам маълум бўлди. Ўзбекистонда Чатқол-Қурама ва Нурота тоғларида карбонатитлар борлиги аниқланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.