Kardanli mexanizm
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 156-b. — ziyouz.com
Kardanli mexanizm - bir-biriga nisbatan özgaruvçan burçak ostida joylaşgan ikki valning aylani-şini ta'minlaydigan mexanizm. Italiyalik olim J. Kardano nomi b-n atalgan. Bikr (qattiq) va elastik (qayişqoq), sinxron va asinxron xillari bor. Bikr K. m.da vallar zvenolari qözğaluvçan qilib biriktirilganligi uçun aylanadi; elastik K. m.da vallar maxsus elementlari elastik holatga ega bölgani uçun aylanadi; sinxron K. m.da vallar özgarmas tezlikda; asinxron K. m.da vallar özgaruvçan tezlikda aylanadi. Vallari öq böylab suriladigan K. m. xam böladi. Transport maşinalarning kardanli uzatmalarida stanoklar, asboblar va b.da qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРДАНЛИ МЕХАНИЗМ - бир-бирига нисбатан ўзгарувчан бурчак остида жойлашган икки валнинг айлани-шини таъминлайдиган механизм. Италиялик олим Ж. Кардано номи б-н аталган. Бикр (қаттиқ) ва эластик (қайишқоқ), синхрон ва асинхрон хиллари бор. Бикр К. м.да валлар звенолари қўзғалувчан қилиб бириктирилганлиги учун айланади; эластик К. м.да валлар махсус элементлари эластик ҳолатга эга бўлгани учун айланади; синхрон К. м.да валлар ўзгармас тезликда; асинхрон К. м.да валлар ўзгарувчан тезликда айланади. Валлари ўқ бўйлаб суриладиган К. м. хам бўлади. Транспорт машиналарнинг карданли узатмаларида станоклар, асбоблар ва б.да қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.