Karl Gustav Verner fon Xeydenstam
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 93-b. — ziyouz.com
Xeydenstam Karl Gustav Verner fon XEYDENSTAM (Heidenstam) Karl Gustav Verner fon (1859.6.7, Olsxammar, Erebru — 1940.20.5, Evralid, Esteryyotland) — şved şoiri va yozuvçisi. Şved. akad. a'zosi (1912). Ilk şe'rlar töplami — «Ziyorat va dunyo keziş yillari» (1888). Örtayer dengizi atrofidagi köhna dunyo «Endimion» (1889) romanida aks etgan. «Renessans» (1890) romanida özining adabiy manifesti e'lon qilingan. Unda naturalizmni tanqid qilib, boy tasavvur, gözallikni jonli his qiladigan va tuşkun bölmagan realizmga asoslangan yangiça estetika yaratişga çaqirgan. X. «Şe'rlar» poetik töplamidan söng şved adabiyotida yirik şaxs sifatida tanilgan. X. Şvetsiyani qudratli saltanatga aylantirgan qirol Karl XII davri askarlari haqida hikoyalar yozib (1897—98), ularni bir-biriga mazmunan ulab, «Karl XII ning yurişlari» kitobini yaratadi. Bu kitob orqali yangiça, milliy afsona yaratmokçi bölgan. «Avliyo Birgit ziyorati» (1901), «Folkunglar şajarasi» (1905—07, 2 j.li) romanlari hamda «Şvedlar va ularning dohiylari» (1908—10, 2 j.li) dostonida u özining dastlabki ğoyalaridan çekinib, aristokratik dunyosiga qaytgan. 1915 y. naşr etilgan «Yangi şe'rlar» kitobidan söng X. Şvetsiyaning közga köringan lirik şoiri sifatida tan olingan. Nobel mukofoti laureati (1916).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ХЕЙДЕНСТАМ (Heidenstam) Карл Густав Вернер фон (1859.6.7, Ольсхаммар, Эребру — 1940.20.5, Эвралид, Эстерйётланд) — швед шоири ва ёзувчиси. Швед. акад. аъзоси (1912). Илк шеърлар тўплами — «Зиёрат ва дунё кезиш йиллари» (1888). Ўртаер денгизи атрофидаги кўҳна дунё «Эндимион» (1889) романида акс этган. «Ренессанс» (1890) романида ўзининг адабий манифести эълон қилинган. Унда натурализмни танқид қилиб, бой тасаввур, гўзалликни жонли ҳис қиладиган ва тушкун бўлмаган реализмга асосланган янгича эстетика яратишга чақирган. X. «Шеърлар» поэтик тўпламидан сўнг швед адабиётида йирик шахс сифатида танилган. X. Швецияни қудратли салтанатга айлантирган қирол Карл XII даври аскарлари ҳақида ҳикоялар ёзиб (1897—98), уларни бир-бирига мазмунан улаб, «Карл XII нинг юришлари» китобини яратади. Бу китоб орқали янгича, миллий афсона яратмокчи бўлган. «Авлиё Биргит зиёрати» (1901), «Фолькунглар шажараси» (1905—07, 2 ж.ли) романлари ҳамда «Шведлар ва уларнинг доҳийлари» (1908—10, 2 ж.ли) достонида у ўзининг дастлабки ғояларидан чекиниб, аристократик дунёсига қайтган. 1915 й. нашр этилган «Янги шеърлар» китобидан сўнг X. Швециянинг кўзга кўринган лирик шоири сифатида тан олинган. Нобель мукофоти лауреати (1916).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.