Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Karl Valdemar Sigler

    Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 17-b. — ziyouz.com

    Sigler Karl Valdemar (1898. 26.11, Xelze - 1973.11.8) - nemis kimyogari. Marburg un-tini tugatgan (1920). Geydelberg un-ti prof. (1927— 36), Galladagi Kimyo in-ti direktori (1936— 43). Myulxeymdagi kömirni örganiş böyiça Kayzer Vilgelm in-ti (1943—69), ayni vaqtda 1947 y.dan Axendagi Oliy texnika maktabi direktori. Asosiy ilmiy işlari organik kimyo va yuqori molekulyar polimerlar kimyosiga oid. Dinitrillarni siklizatsiyalab makrotsiklik ketonlar oliş usulini topgan (1933) (Sigler reaksiyasi). Litiy-alkillar b-n nitrillarning özaro ta'siri natijasida iminonitrillar hosil bölişini kaşf etgan (1934). Kyoni-ga tuzi — glutamin aldegid hosilalaridan azulenlar oliş usulini işlab çiqqan (1955). Nobel mukofoti laureati (1963; J. Natta b-n hamkorlikda).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЦИГЛЕР Карл Вальдемар (1898. 26.11, Хельзе - 1973.11.8) - немис кимёгари. Марбург ун-тини тугатган (1920). Гейдельберг ун-ти проф. (1927— 36), Галладаги Кимё ин-ти директори (1936— 43). Мюльхеймдаги кўмирни ўрганиш бўйича Кайзер Вильгельм ин-ти (1943—69), айни вақтда 1947 й.дан Ахендаги Олий техника мактаби директори. Асосий илмий ишлари органик кимё ва юқори молекуляр полимерлар кимёсига оид. Динитрилларни циклизациялаб макроциклик кетонлар олиш усулини топган (1933) (Циглер реакцияси). Литий-алкиллар б-н нитрилларнинг ўзаро таъсири натижасида иминонитриллар ҳосил бўлишини кашф этган (1934). Кёни-га тузи — глутамин альдегид ҳосилаларидан азуленлар олиш усулини ишлаб чиққан (1955). Нобель мукофоти лауреати (1963; Ж. Натта б-н ҳамкорликда).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.