Karl Yaspers
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 98–99-b. — ziyouz.com
Yaspers Karl (1883.23.2, Oldenburg — 1969.26.2, Bazel) — nemis faylasufi, ekzistensializm asosçilaridan biri, psixiatr. Germaniyaning bir neça untida tibbiyot va psixologiyani örgangan. 1921—37 va 1945 yildan Geydelberg unti, 1948 yildan Bazel un-ti prof. Ya. ekzistensializmi çegaraviy faoliyatlar töğrisidagi ta'limotida yaqqol körinadi. Uning fikriça, borliqning mohiyati insonga uning çuqur keçinmalari davri (qörquv, ölim, mudhiş jinoyat va boşqalar)da ayon böladi. Insonning vujudga kelişi töğrisidagi masalani Ya. eng muhim masala deb hisoblab, inson hamma narsaning bevosita asosidir, olamdagi aloqadorlikning barça turlari va barça biologik taraqqiyot jarayoni odamning öziga emas, balki insoniy modda, insoniy materialga daxldor, degan fikrni ilgari suradi. Asosiy asarlari: «Ekzistensial falsafa» (1938), «Haqiqat töğrisida» (1947), «Tarixning ma'nosi va vazifasi» (1949), «Falsafaga kiriş» (1950), «Atom bombasi va insoniyatning kelajagi» (1958) va boşqalar
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯСПЕРС Карл (1883.23.2, Ольденбург — 1969.26.2, Базель) — немис файласуфи, экзистенциализм асосчиларидан бири, психиатр. Германиянинг бир неча унтида тиббиёт ва психологияни ўрганган. 1921—37 ва 1945 йилдан Гейдельберг унти, 1948 йилдан Базель ун-ти проф. Я. экзистенциализми чегаравий фаолиятлар тўғрисидаги таълимотида яққол кўринади. Унинг фикрича, борлиқнинг моҳияти инсонга унинг чуқур кечинмалари даври (қўрқув, ўлим, мудҳиш жиноят ва бошқалар)да аён бўлади. Инсоннинг вужудга келиши тўғрисидаги масалани Я. энг муҳим масала деб ҳисоблаб, инсон ҳамма нарсанинг бевосита асосидир, оламдаги алоқадорликнинг барча турлари ва барча биологик тараққиёт жараёни одамнинг ўзига эмас, балки инсоний модда, инсоний материалга дахлдор, деган фикрни илгари суради. Асосий асарлари: «Экзистенциал фалсафа» (1938), «Ҳақиқат тўғрисида» (1947), «Тарихнинг маъноси ва вазифаси» (1949), «Фалсафага кириш» (1950), «Атом бомбаси ва инсониятнинг келажаги» (1958) ва бошқалар
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.