Karnaval
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 183-b. — ziyouz.com
Karnaval (lot. carrus navalis — ajoyib arava, bayram marosimlari kemasi) — asosan, oçiq havoda ötkaziladigan teatrlaştirilgan öyinlar, köça namoyişlaridan iborat ommaviy sayilning bir turi. Yil fasllarining almaşuvi, bahorgi dehqonçilik va b. bayramlar b-n boğliq majusiylarning marosimlaridan boşlangan. K. nomi 13-a.da Italiyada vujudga kelgan. 16-a. maşhur italyan xalq teatri turi niqoblar komediyasi («Del arte komediyasi»)nnnt paydo bölişi K. b-n boğliq. K.ga öxşaş köça va maydon tomoşalari şarqda juda qadim zamonlardan ma'lum. Örta Şarqda K. zarduştiylik, navröz va b. bayramlar b-n boğliq holda uyuştirilgan. Temur va temuriylar, özbek xonlari, amir va beklar davlat miqyosidagi bayramlar munosabati b-n ham K. tomoşalari ötkazgan. Özbekistonda 1957 y.dan har yili kuzning birinçi oyida hoz. Milliy boğda muntazam K. ötkazib kelingan. Hoz. kunda qayta tiklangan navröz bayramlarida asta-sekin K. tomoşalari odat tusiga kirmoqda.
Muhsin Qodirov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРНАВАЛ (лот. carrus navalis — ажойиб арава, байрам маросимлари кемаси) — асосан, очиқ ҳавода ўтказиладиган театрлаштирилган ўйинлар, кўча намойишларидан иборат оммавий сайилнинг бир тури. Йил фаслларининг алмашуви, баҳорги деҳқончилик ва б. байрамлар б-н боғлиқ мажусийларнинг маросимларидан бошланган. К. номи 13-а.да Италияда вужудга келган. 16-а. машҳур итальян халқ театри тури ниқоблар комедияси («Дель арте комедияси»)нннт пайдо бўлиши К. б-н боғлиқ. К.га ўхшаш кўча ва майдон томошалари шарқда жуда қадим замонлардан маълум. Ўрта Шарқда К. зардуштийлик, наврўз ва б. байрамлар б-н боғлиқ ҳолда уюштирилган. Темур ва темурийлар, ўзбек хонлари, амир ва беклар давлат миқёсидаги байрамлар муносабати б-н ҳам К. томошалари ўтказган. Ўзбекистонда 1957 й.дан ҳар йили кузнинг биринчи ойида ҳоз. Миллий боғда мунтазам К. ўтказиб келинган. Ҳоз. кунда қайта тикланган наврўз байрамларида аста-секин К. томошалари одат тусига кирмоқда.
Муҳсин Қодиров.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.