Karnay örovçilar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 183-b. — ziyouz.com
Karnay örovçilar (Attelabidae) -qattiq qanotlilar turkumiga mansub qönğizlar oilasi. Uz. 2—15 mm, rangi tiniq, köpinça yaltiroq, boşi nayga öxşaş çiziq, möylovlari töğnoğiçsimon, ustki qanotlari, odatda, qornining uçki qismini yopmaydi. Keng tarqalgan, 1300 ga yaqin turi ma'lum. Barça turlari fitofag, odatda, daraxt va butalarda oziqlanadi. Köpinça urğoçisi barglarga tuxum qöyib, ularni karnayga öxşatib öraydi (nomi şundan olingan) yoki qopçiq yasaydi. Karnay içida oqiş qurtlari rivojlanadi. Ba'zi turlarining qurtlari poya, kurtak yoki mevalar içida rivojlanadi. Köpçilik turlari har xil mevali va mevasiz daraxtlarga ziyon yetkazadi. Örta Osiyoda, jumladan, Özbekistonda olça filçasi (Phynhitus auratus), örik filçasi (Ph.auratus) va b. turlari danak mevali daraxtlarga jiddiy ziyon keltiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРНАЙ ЎРОВЧИЛАР (Attelabidae) -қаттиқ қанотлилар туркумига мансуб қўнғизлар оиласи. Уз. 2—15 мм, ранги тиниқ, кўпинча ялтироқ, боши найга ўхшаш чизиқ, мўйловлари тўғноғичсимон, устки қанотлари, одатда, қорнининг учки қисмини ёпмайди. Кенг тарқалган, 1300 га яқин тури маълум. Барча турлари фитофаг, одатда, дарахт ва буталарда озиқланади. Кўпинча урғочиси баргларга тухум қўйиб, уларни карнайга ўхшатиб ўрайди (номи шундан олинган) ёки қопчиқ ясайди. Карнай ичида оқиш қуртлари ривожланади. Баъзи турларининг қуртлари поя, куртак ёки мевалар ичида ривожланади. Кўпчилик турлари ҳар хил мевали ва мевасиз дарахтларга зиён етказади. Ўрта Осиёда, жумладан, Ўзбекистонда олча филчаси (Phynhitus auratus), ўрик филчаси (Ph.auratus) ва б. турлари данак мевали дарахтларга жиддий зиён келтиради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.