Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Karter Jeyms Erl

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 196–197-b. — ziyouz.com

    Karter Jeyms Erl KARTER (Carter) Jeyms (Jimmi) Erl (1924 y.da tuğilgan) — AKŞning 39-prezidenti (1977—81). Demokratlar partiyasi a'zosi. Harbiy Dengiz Akademiyasini tugatgan (1946), Harbiy Dengiz Kuçlarida xizmat qilgan (1953 y.gaça). Jorjiya ştati gubernatori (1971-75).

    K. davrida AQŞ içki siyosatida pulning qadrsizlanişining oldini oliş dasturi qabul qilingan. Taşqi siyosatda yadro qurollarining tarqatilişiga yöl qöymaslik va ularning sinovlarini töxtatiş töğrisida sobiq SSSR hukumati b-n muzokaralar olib borilgan, SQÇ-2 (OSV-2) töğrisida şartnoma (1979) imzolangan. AQŞ va Xitoy örtasida diplomatik aloqa örnatilgan (1979). AQŞ, Isroil va Misr davlatlari örtasida Kemp-Devid şartnomasi (1978) imzolangan. K. Afğonistonga SSSR qöşinlari kiritilganligi sababli 1980 y.da Moskvadagi Olimpiada öyinlariga boykot e'lon qilgan. Jahonda tinçlikni mustahkamlaş yölida körsatgan faoliyati uçun Nobel tinçlik mukofotini olgan (2002).

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КАРТЕР (Carter) Жеймс (Жимми) Эрл (1924 й.да туғилган) — АКШнинг 39-президенти (1977—81). Демократлар партияси аъзоси. Ҳарбий Денгиз Академиясини тугатган (1946), Ҳарбий Денгиз Кучларида хизмат қилган (1953 й.гача). Жоржия штати губернатори (1971-75).

    К. даврида АҚШ ички сиёсатида пулнинг қадрсизланишининг олдини олиш дастури қабул қилинган. Ташқи сиёсатда ядро қуролларининг тарқатилишига йўл қўймаслик ва уларнинг синовларини тўхтатиш тўғрисида собиқ СССР ҳукумати б-н музокаралар олиб борилган, СҚЧ-2 (ОСВ-2) тўғрисида шартнома (1979) имзоланган. АҚШ ва Хитой ўртасида дипломатик алоқа ўрнатилган (1979). АҚШ, Исроил ва Миср давлатлари ўртасида Кэмп-Дэвид шартномаси (1978) имзоланган. К. Афғонистонга СССР қўшинлари киритилганлиги сабабли 1980 й.да Москвадаги Олимпиада ўйинларига бойкот эълон қилган. Жаҳонда тинчликни мустаҳкамлаш йўлида кўрсатган фаолияти учун Нобель тинчлик мукофотини олган (2002).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.