Kartoşka kavlagiç
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 200–201-b. — ziyouz.com
Kartoşka kavlagiç - kartoşkani kavlab, uni tuproq va palaklardan ajratib, qölda terib oliş uçun dalaga uyumlab taşlab ketadigan maşina. Elevatorli, ğalvirli va rotorli xillari bor. Elevatorli K. k. ikki qatordagi kartoşkani kavlaş uçun lemex (kavlagiç) dan kovlagan kartoşka b-n çiqqan tuproq va kesaklarni maydalab elaydigan çiviq-kaskadli elevatordan iborat. Elevatordan ötgan massa titrama panjaraga tuşadi. Unda kartoşka tugunaklari qolgan mayda kesak, tuproqlardan tozalanadi. Maşina tugunak, palak va qolgan aralaşmalarni dala betiga taşlaydi. Tugunaklar qölda terib olinadi. Ğ a l v i r l i K. k.da çiviqli elevator örniga ikki panjarali ğalvir örnatilgan. Bunda lemexlar panjara uçlariga mahkamlangan bölib, u b-n birgalikda tebranadi. Rotorli K. k. bir qatordagi hosilni yiğiştirişda işlatiladi; u lemex va aylanuvçi rotordan iborat bölib, lemex kavlagan massani rotor dalaga soçib turadi. Bu xildagi K. k. 40 — 70 kVt li traktorlarga osib işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРТОШКА КАВЛАГИЧ - картошкани кавлаб, уни тупроқ ва палаклардан ажратиб, қўлда териб олиш учун далага уюмлаб ташлаб кетадиган машина. Элеваторли, ғалвирли ва роторли хиллари бор. Элеваторли К. к. икки қатордаги картошкани кавлаш учун лемех (кавлагич) дан ковлаган картошка б-н чиққан тупроқ ва кесакларни майдалаб элайдиган чивиқ-каскадли элеватордан иборат. Элеватордан ўтган масса титрама панжарага тушади. Унда картошка тугунаклари қолган майда кесак, тупроқлардан тозаланади. Машина тугунак, палак ва қолган аралашмаларни дала бетига ташлайди. Тугунаклар қўлда териб олинади. Ғ а л в и р л и К. к.да чивиқли элеватор ўрнига икки панжарали ғалвир ўрнатилган. Бунда лемехлар панжара учларига маҳкамланган бўлиб, у б-н биргаликда тебранади. Роторли К. к. бир қатордаги ҳосилни йиғиштиришда ишлатилади; у лемех ва айланувчи ротордан иборат бўлиб, лемех кавлаган массани ротор далага сочиб туради. Бу хилдаги К. к. 40 — 70 кВт ли тракторларга осиб ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.