Kartoşkagul
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 201-b. — ziyouz.com
Kartoşkagul KARTOŞKAGUL, georgina(Dahlia) — murakkabguldoşlarga mansub manzarali köp yillik ötsimon ösimlik. Barglari patsimon kertikli. Poyasi kovak, mört, böyi 35—200 sm. Ildizi kartoşkali. Töpguli turli rangdagi juda köp tilsimon va nayçasimon gullardan iborat. Meksika va Gvatemaladan tarqalgan. 15taça yovvoyi turi ma'lum. Yevropada 18-a. oxirlarida östirila boşlagan. 8000 dan ortiq navi bor. Ekiladigan xilma-xil K. (D. variabilis) gulining barça mavjud tur-xillari şartli ravişda 3 guruhga (guli qat-qatmas, yarim qat-qat va qat-qat) bölinadi. Töpgulining taşqi bir qatori tilsimon gullardan, qolgan qismii esa nayçasimon gullardan iborat va pionsimon bölganlari yarim qat-qat K.ga, töpguli şarsimon va xrizantemasimon bölganlari qat-qat gulli K.ga kiradi. Töpgullari 3—35 sm kattalikda. K. qalamçalaridan, kartoşkasi bölakçalaridan va ahyonda uruğidan köpaytiriladi. Erta bahorda ekiladi. K. iyul—sent.da gullaydi. Kuzgi qorasovuqlardan keyin kartoşkasi (tuganagi) qazib olinadi, quritiladi va quruq qoronği xonalarda 4—5° haroratda saqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРТОШКАГУЛ, георгина(Dahlia) — мураккабгулдошларга мансуб манзарали кўп йиллик ўтсимон ўсимлик. Барглари патсимон кертикли. Пояси ковак, мўрт, бўйи 35—200 см. Илдизи картошкали. Тўпгули турли рангдаги жуда кўп тилсимон ва найчасимон гуллардан иборат. Мексика ва Гватемаладан тарқалган. 15тача ёввойи тури маълум. Европада 18-а. охирларида ўстирила бошлаган. 8000 дан ортиқ нави бор. Экиладиган хилма-хил К. (D. variabilis) гулининг барча мавжуд тур-хиллари шартли равишда 3 гуруҳга (гули қат-қатмас, ярим қат-қат ва қат-қат) бўлинади. Тўпгулининг ташқи бир қатори тилсимон гуллардан, қолган қисмии эса найчасимон гуллардан иборат ва пионсимон бўлганлари ярим қат-қат К.га, тўпгули шарсимон ва хризантемасимон бўлганлари қат-қат гулли К.га киради. Тўпгуллари 3—35 см катталикда. К. қаламчаларидан, картошкаси бўлакчаларидан ва аҳёнда уруғидан кўпайтирилади. Эрта баҳорда экилади. К. июль—сент.да гуллайди. Кузги қорасовуқлардан кейин картошкаси (туганаги) қазиб олинади, қуритилади ва қуруқ қоронғи хоналарда 4—5° ҳароратда сақланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.