Karvonsaroy
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 156-b. — ziyouz.com
Karvonsaroy — karvonlar töxtab, tunab ötadigan rabot, saroy. Yaqin Şarq, Örta Osiyo, Zakavkazye şaharlari savdo yölida barpo etilgan. K.lar, odatda, örtada katta hovli, atrofi bir-ikki qavatli hujralar b-n öralgan, minorali qal'aband istehkom şaklida bölib, savdo manzillarida va şahardagi bozor (tim, toq)lar qatoriga qurilgan. 9—18-a.larda şaharlarning ösişi va karvon savdosining kuçayişi natijasida K.lar köplab bunyod etilgan. Arab sayyohlari Istahriy va ibn Xavqallarning ma'lumotiga köra, 10-a.da savdo markazi hisoblangan Movarounnahrda 10 mingdan ortiq K.lar bölgan (yana q. Rabota Malik, Doya xotin karvonsaroyi xarobalari, Ollaqulixon karvonsaroyi va timi). Temir yöl va b. zamonaviy transport rivojlanişi natijasida K.lar öz ahamiyatini yöqotgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАРВОНСАРОЙ — карвонлар тўхтаб, тунаб ўтадиган работ, сарой. Яқин Шарқ, Ўрта Осиё, Закавказье шаҳарлари савдо йўлида барпо этилган. К.лар, одатда, ўртада катта ҳовли, атрофи бир-икки қаватли ҳужралар б-н ўралган, минорали қалъабанд истеҳком шаклида бўлиб, савдо манзилларида ва шаҳардаги бозор (тим, тоқ)лар қаторига қурилган. 9—18-а.ларда шаҳарларнинг ўсиши ва карвон савдосининг кучайиши натижасида К.лар кўплаб бунёд этилган. Араб сайёҳлари Истаҳрий ва ибн Хавқалларнинг маълумотига кўра, 10-а.да савдо маркази ҳисобланган Мовароуннаҳрда 10 мингдан ортиқ К.лар бўлган (яна қ. Работа Малик, Доя хотин карвонсаройи харобалари, Оллақулихон карвонсаройи ва тими). Темир йўл ва б. замонавий транспорт ривожланиши натижасида К.лар ўз аҳамиятини йўқотган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.