Kast
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 219–220-b. — ziyouz.com
Kast KAST, Kaşt (suğdiyça — tog, balandlik) — Çatniyonga qaraşli viloyat va şahar. Hisor tizma toğlarida joylaşgan. Muğ toğidan topilgan suğdiy hujjatlarda (8-a. boşi) Panç, ya'ni Panjikentning turkiy hokimi Çaqin Çur Bilga Biçut öğlining nomi keltirilgan, u Panç b-n birga K. rustoqining ham hokimi bölgan (7-a. oxiri — 8-a. boşi). U zarb etgan tangalardagi tamğalar K.dagiga öxşaş. Ilk örta asrlarda K. ança yirik viloyat bölgan, çunki uning hukmdori oliy şohona unvon b-n ixşid deb atalgan; bu unvonga undan taşqari faqat Suğd hukmdorlarigina ega bölişgan. Panjikent hokimlari ança kamtarona unvon b-n — «mray», ya'ni «janob» deb atalganlar, bu suğdiy zodagonlar tabaqasida 2 darajali unvon sanalgan. 9-a. 1 çoragida K. viloyati xalifalikka 10 ming dirham mikdorda xiroj tölagan. Bu qöşni Karron, Vaşgird kabi viloyatlarnikidan ança ortiq bölgan.
Ad.: Kamaliddinov Ş. S, Istoriçeskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyaziçnim istoçnikam IX — naçala XIII vv., T., 1996.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАСТ, Кашт (суғдийча — тог, баландлик) — Чатниёнга қарашли вилоят ва шаҳар. Ҳисор тизма тоғларида жойлашган. Муғ тоғидан топилган суғдий ҳужжатларда (8-а. боши) Панч, яъни Панжикентнинг туркий ҳокими Чақин Чур Билга Бичут ўғлининг номи келтирилган, у Панч б-н бирга К. рустоқининг ҳам ҳокими бўлган (7-а. охири — 8-а. боши). У зарб этган тангалардаги тамғалар К.дагига ўхшаш. Илк ўрта асрларда К. анча йирик вилоят бўлган, чунки унинг ҳукмдори олий шоҳона унвон б-н ихшид деб аталган; бу унвонга ундан ташқари фақат Суғд ҳукмдорларигина эга бўлишган. Панжикент ҳокимлари анча камтарона унвон б-н — «мрай», яъни «жаноб» деб аталганлар, бу суғдий зодагонлар табақасида 2 даражали унвон саналган. 9-а. 1 чорагида К. вилояти халифаликка 10 минг дирҳам микдорда хирож тўлаган. Бу қўшни Каррон, Вашгирд каби вилоятларникидан анча ортиқ бўлган.
Ад.: Камалиддинов Ш. С, Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX — начала XIII вв., Т., 1996.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.