Katalaza
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 222-b. — ziyouz.com
Katalaza (yun. katalysis — buziliş) — oksidoreduktazalar sinfiga mansub ferment. Vodorod peroksid (H2O,)ning suv (H2O) b-n kislorod (O2) ga parçalanişini katalizlaydi:
2H2O2^2H2O+O2
Suvning quyi konsentratsiyalarida K. quyi spirtlar, polifenollar va b.ni oksidlab peroksidazaga xos faollikni namoyon qiladi. K. barça hayvon va ösimliklar töqimalarida, asosan, sut emizuvçilar jigari va eritrotsidlarida hamda aerob mikroorganizmlarda mavjud. Mol. m. 225000—248000. K. ingibitorlariga köpçilik tuzlar (mas, sulfidlar, sianidlar, azidlar, ftoridlar) kiradi. K. ning biologik funksiyasi töqima membranalarini H2O2 dan, superoksiddismutaza b-n birgalikda esa superoksid radikalidan himoya qilişdir. Odam eritrotsidlaridagi K. faolligini aniklaş tibbiyotda ba'zi kasalliklarga taşhis qöyişda qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАТАЛАЗА (юн. katalysis — бузилиш) — оксидоредуктазалар синфига мансуб фермент. Водород пероксид (Н2О,)нинг сув (Н2О) б-н кислород (О2) га парчаланишини катализлайди:
2Н2О2^2Н2О+О2
Сувнинг қуйи концентрацияларида К. қуйи спиртлар, полифеноллар ва б.ни оксидлаб пероксидазага хос фаолликни намоён қилади. К. барча ҳайвон ва ўсимликлар тўқималарида, асосан, сут эмизувчилар жигари ва эритроцидларида ҳамда аэроб микроорганизмларда мавжуд. Мол. м. 225000—248000. К. ингибиторларига кўпчилик тузлар (мас, сульфидлар, цианидлар, азидлар, фторидлар) киради. К. нинг биологик функцияси тўқима мембраналарини Н2О2 дан, супероксиддисмутаза б-н биргаликда эса супероксид радикалидан ҳимоя қилишдир. Одам эритроцидларидаги К. фаоллигини аниклаш тиббиётда баъзи касалликларга ташҳис қўйишда қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.