Katga artezian havzasi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 233-b. — ziyouz.com
Katga artezian havzasi - Avstraliyaning eng yirik artezian havzasi. Dunyoda kattaligi jihatdan 2-örinda. (Ğarbiy Sibir havzasidan keyin). Mayd. 1736 ming km2. Karpentariya qöltiği sohilidan Darling daryosi örta oqimigaça 2200 km, ğarbdan şarqqa 1800 km ga çözilgan. Qad. kristalli zaminning bukilgan qismida joylaşgan, bu yerda çökindi jinslarning qalinligi 2500 m gaça. Suv mezozoyning qum-toşli qatlamlarida uçraydi. Suvi köpinça minerallaşgan, 2000 m gaça çuqurlikda yotadi. Eyr köli va uning atrofida (bu yerlar dengiz sathidan 12 m past) yer yuziga bulok, tarzida çiqqan. Çuqurlaşgan sayin suvning t-rasi har 32,5 m da G ga oşib boradi. Eng yuqori t-ra (110°) Kvinslend ştatidagi burği quduğida qayd qilingan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАТГА АРТЕЗИАН ҲАВЗАСИ - Австралиянинг энг йирик артезиан ҳавзаси. Дунёда катталиги жиҳатдан 2-ўринда. (Ғарбий Сибирь ҳавзасидан кейин). Майд. 1736 минг км2. Карпентария қўлтиғи соҳилидан Дарлинг дарёси ўрта оқимигача 2200 км, ғарбдан шарққа 1800 км га чўзилган. Қад. кристалли заминнинг букилган қисмида жойлашган, бу ерда чўкинди жинсларнинг қалинлиги 2500 м гача. Сув мезозойнинг қум-тошли қатламларида учрайди. Суви кўпинча минераллашган, 2000 м гача чуқурликда ётади. Эйр кўли ва унинг атрофида (бу ерлар денгиз сатҳидан 12 м паст) ер юзига булок, тарзида чиққан. Чуқурлашган сайин сувнинг т-раси ҳар 32,5 м да Г га ошиб боради. Энг юқори т-ра (110°) Квинсленд штатидаги бурғи қудуғида қайд қилинган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.