Katta öyin
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 243-b. — ziyouz.com
Katta öyin — Farğona raqs maktabiga xos qad. professional mumtoz raqs turkumi va ijro usuli. Ulkan syujet, hayotbaxş çuqur mazmunga ega bölgan K. ö. turkumidagi raqslarda lirik, qahramonlik va hayotiy mavzular aks ettirilgan. K. ö.da har biri alohida mazmun va ijroçilik uslubiga ega bölgan 60 dan ortiq raqs usuli mavjud bölib, ular asrlar davomida takomillaşib borgan. Bizgaça bir neça usuli yetib kelgan: dildir, qöşqars, yakkaqars, ötiş qismi, şoh, oqsatma, gul öyin, jilva rezi, duçarx, duçava, çorqars, usuli haqqoniy, zang öyin va b.
K. ö. raqslarining köpçiligi, uzoq vaqt ijro etilişi b-n boşqa raqslardan farq qiladi. Bu turkumga kirgan raqslarning har biri ma'lum bir ma'no, plastik ifoda va ijroçilik uslubiga ega bölganidan alohida ham ijro etilavergan.
Qadimda Qöqonda K. ö.ning iste'dodli kaşfiyotçilari, ijroçilari bölgan. Keyinçalik K. ö. turkumiga kirgan ayrim raqslarning takomillaşuvida Usta Olim Komilov, Tamaraxonim, R. Karimova kabi san'atkorlarning xizmati katta böldi.
Ad.: Karimova R., Ferganskiy tanets, T., 1973.
Lyubov Avdeyeva.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАТТА ЎЙИН — Фарғона рақс мактабига хос қад. профессионал мумтоз рақс туркуми ва ижро усули. Улкан сюжет, ҳаётбахш чуқур мазмунга эга бўлган К. ў. туркумидаги рақсларда лирик, қаҳрамонлик ва ҳаётий мавзулар акс эттирилган. К. ў.да ҳар бири алоҳида мазмун ва ижрочилик услубига эга бўлган 60 дан ортиқ рақс усули мавжуд бўлиб, улар асрлар давомида такомиллашиб борган. Бизгача бир неча усули етиб келган: дилдир, қўшқарс, яккақарс, ўтиш қисми, шоҳ, оқсатма, гул ўйин, жилва рези, дучарх, дучава, чорқарс, усули ҳаққоний, занг ўйин ва б.
К. ў. рақсларининг кўпчилиги, узоқ вақт ижро этилиши б-н бошқа рақслардан фарқ қилади. Бу туркумга кирган рақсларнинг ҳар бири маълум бир маъно, пластик ифода ва ижрочилик услубига эга бўлганидан алоҳида ҳам ижро этилаверган.
Қадимда Қўқонда К. ў.нинг истеъдодли кашфиётчилари, ижрочилари бўлган. Кейинчалик К. ў. туркумига кирган айрим рақсларнинг такомиллашувида Уста Олим Комилов, Тамарахоним, Р. Каримова каби санъаткорларнинг хизмати катта бўлди.
Ад.: Каримова Р., Ферганский танец, Т., 1973.
Любовь Авдеева.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.