Kattatepa
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 246-b. — ziyouz.com
Kattatepa — örta asr şahar xarobasi (7—12-a.lar). Şerobod (Surxondaryo viloyati)dan 7 km. jan.-ğarbda joylaşgan. Mayd. 20 ga. Termiz viloyatidagi ilk örta asrlarga oid eng yirik şahar xarobasi hisoblanadi. K. 3 qism va raboddan iborat bölib, ularning barçasi mudofaa devori b-n örab olingan. Bu yerdan 7-a. oxiri — 8-a. 1-yarmiga oid sopol parçalari topilib, ularda Qur'on oyatlari bitilgan. E.V.Rtveladzening fikriça, K. örnida ilk örta asrlarda Xuşvaroğ ş. joylaşgan. Xuşvaroğ atrofi 3 qator mudofaa devorlari b-n öralgan yirik şahar bölib, arablar istilosidan avval Şeroboddaryo havzasidagi Kufton rustoqining markazi hisoblangan. 5—8- a.larda şaharning öz zarbxonasi bölib, faqat Şeroboddaryo havzasida muomalada bölgan kumuş va mis tangalar zarb etilgan. 8-a.ning 1-yarmida Xuşvaroğ ş. arablar tomonidan vayron qilingan, lekin bir oz vaqtdan söng, Abu Muslim davrida Hoşimgird nomi b-n qayta tiklangan. 11 — 12-a. manbalarida Hoşimgird qayd etilmagan. K.dagi hayot bu davrga kelib söngan, uning aholisi esa Şerobod atrofidagi kuşonlar davriga oid Kofirqal'a şahar xarobasi arki örnida vujudga kelgan yangi qişloqqa köçgan.
Ad.: Kamaliddinov Ş.S., Istoriçeskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toxaristana po araboyaziçnim istoçnikam IX — naçala XIII vv., T., 1996.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАТТАТЕПА — ўрта аср шаҳар харобаси (7—12-а.лар). Шеробод (Сурхондарё вилояти)дан 7 км. жан.-ғарбда жойлашган. Майд. 20 га. Термиз вилоятидаги илк ўрта асрларга оид энг йирик шаҳар харобаси ҳисобланади. К. 3 қисм ва рабоддан иборат бўлиб, уларнинг барчаси мудофаа девори б-н ўраб олинган. Бу ердан 7-а. охири — 8-а. 1-ярмига оид сопол парчалари топилиб, уларда Қуръон оятлари битилган. Э.В.Ртвеладзенинг фикрича, К. ўрнида илк ўрта асрларда Хушвароғ ш. жойлашган. Хушвароғ атрофи 3 қатор мудофаа деворлари б-н ўралган йирик шаҳар бўлиб, араблар истилосидан аввал Шерободдарё ҳавзасидаги Куфтон рустоқининг маркази ҳисобланган. 5—8- а.ларда шаҳарнинг ўз зарбхонаси бўлиб, фақат Шерободдарё ҳавзасида муомалада бўлган кумуш ва мис тангалар зарб этилган. 8-а.нинг 1-ярмида Хушвароғ ш. араблар томонидан вайрон қилинган, лекин бир оз вақтдан сўнг, Абу Муслим даврида Ҳошимгирд номи б-н қайта тикланган. 11 — 12-а. манбаларида Ҳошимгирд қайд этилмаган. К.даги ҳаёт бу даврга келиб сўнган, унинг аҳолиси эса Шеробод атрофидаги кушонлар даврига оид Кофирқалъа шаҳар харобаси арки ўрнида вужудга келган янги қишлоққа кўчган.
Ад.: Камалиддинов Ш.С., Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX — начала XIII вв., Т., 1996.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.