Kavalyeri prinsipi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 11-b. — ziyouz.com
Kavalyeri prinsipi - tekislikdagi figuralar yuzini, fazodagi jismlar hajmini ölçaşga zid prinsip. Unga köra: 1) ikkita yassi figura parallel töğri çiziqlar b-n kesişganda bir-biriga teng vatarlar hosil bölsa, bu ikki figuraning yuzi özaro teng böladi; 2) fazodagi ikki jism parallel tekisliklar b-n kesişganda yuzlari bir-biriga teng kesim (figura)lar hosil bölsa, bu ikki jismning hajmi özaro teng böladi. Bu prinsip aslida teorema bölib, uni Galileyning şogirdi italyan matematigi B. Kavalyeri isbotlagan. K.p. yunon matematiklariga ma'lum bölib, uni isbotsiz qabul qilgan holda köllaganlar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАВАЛЬЕРИ ПРИНЦИПИ - текисликдаги фигуралар юзини, фазодаги жисмлар ҳажмини ўлчашга зид принцип. Унга кўра: 1) иккита ясси фигура параллел тўғри чизиқлар б-н кесишганда бир-бирига тенг ватарлар ҳосил бўлса, бу икки фигуранинг юзи ўзаро тенг бўлади; 2) фазодаги икки жисм параллел текисликлар б-н кесишганда юзлари бир-бирига тенг кесим (фигура)лар ҳосил бўлса, бу икки жисмнинг ҳажми ўзаро тенг бўлади. Бу принцип аслида теорема бўлиб, уни Галилейнинг шогирди итальян математиги Б. Кавальери исботлаган. К.п. юнон математикларига маълум бўлиб, уни исботсиз қабул қилган ҳолда кўллаганлар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.