Kavkaz qöriqxonasi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 16–17-b. — ziyouz.com
Kavkaz qöriqxonasi - Boş Kavkaz tizmasining ğarbiy qismida, RF Krasnodar ölkasida. Mayd. 263,4 ming ga, şu jumladan, 170,9 ming ga örmonlar, 1196 ga suv havzalari. 1924 y.da suv muhofazasi va yirik tuyoqli hayvonlar sonini tiklaş maqsadlarida taşkil qilingan. 1978 y. dan biosfera qöriqxonasi. K. q. ning asosiy maydoni (263 ming ga) baland toğli hududlarda joylaşgan (eng yuqori nuqgasi Saxvoa toğida — 3345 m). Ösimlik va hayvonot olami Örta dengiz, Yevropa şimoli, Örta Osiyo namunalaridan şakllangan. K. q. florasida daraxtlar va butalarning 170 turi, sut emizuvçilarning 70 turi, quşlarning 225 turi (152 turi in qöyib, jöja oçadi) bor. Oq qarağay, qora qayin, 900 m balandlikkaça dub, grab, nok, olma, jöka va b. ösadi. Tur, serna, kiyik, buğu, çiyaböri, börsiq, yovvoyi çöçqa, qönğir ayiq, suvsar, kavkaz quri va b. yaşaydi. K. q. tarkibiga Qora dengiz böyida, Soçi ş. yaqinida uçlamçi davr yodgorliklari bölgan Xosta tise va şamşod daraxtzorlari (306 ga) ham kiradi. Ad.: Xoxlov A. M., Solodko A. S, Kavkazskiy gosudarstvenniy biosferniy zapovednik, Krasnodar, 1982.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАВКАЗ ҚЎРИҚХОНАСИ - Бош Кавказ тизмасининг ғарбий қисмида, РФ Краснодар ўлкасида. Майд. 263,4 минг га, шу жумладан, 170,9 минг га ўрмонлар, 1196 га сув ҳавзалари. 1924 й.да сув муҳофазаси ва йирик туёқли ҳайвонлар сонини тиклаш мақсадларида ташкил қилинган. 1978 й. дан биосфера қўриқхонаси. К. қ. нинг асосий майдони (263 минг га) баланд тоғли ҳудудларда жойлашган (энг юқори нуқгаси Цахвоа тоғида — 3345 м). Ўсимлик ва ҳайвонот олами Ўрта денгиз, Европа шимоли, Ўрта Осиё намуналаридан шаклланган. К. қ. флорасида дарахтлар ва буталарнинг 170 тури, сут эмизувчиларнинг 70 тури, қушларнинг 225 тури (152 тури ин қўйиб, жўжа очади) бор. Оқ қарағай, қора қайин, 900 м баландликкача дуб, граб, нок, олма, жўка ва б. ўсади. Тур, серна, кийик, буғу, чиябўри, бўрсиқ, ёввойи чўчқа, қўнғир айиқ, сувсар, кавказ қури ва б. яшайди. К. қ. таркибига Қора денгиз бўйида, Сочи ш. яқинида учламчи давр ёдгорликлари бўлган Хоста тисе ва шамшод дарахтзорлари (306 га) ҳам киради. Ад.: Хохлов А. М., Солодько А. С, Кавказский государственный биосферный заповедник, Краснодар, 1982.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.