Kayfiyat
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 32-b. — ziyouz.com
Kayfiyat — şaxsning faoliyati, xulqi, muomalasi va ruhiy jarayonlariga ma'lum vaqt davomida ta'sir qilib turuvçi hissiy holat. Insonning hayoti va faoliyati davomida şodonlik, hazilkaşlik, zerikiş, qayğuriş kabi his-tuyğular uning ruhiy holati tizimiga aylanadi. K. insonning butun faoliyatiga kuçli ta'sir körsatadi. Mac, kişi xursand bölib turganida uning köziga hamma narsa yaxşi, aks holatda esa yomon bölib körinişi mumkin. Yaxşi K. individ, guruh, jamoada işçanlik, özaro yordam, hamkorlik, hamdardlik, iliq ruhiy muhitni, samimiy muomala maromini şakllantirişning, jismoniy va aqliy mehnat samaradorligini oşirişning ka-folatidir. Ijtimoiy hayotdagi turli voqealar, ya'ni mehnat muvaffaqiyati, ta'lim yutuği, rahbar b-n xodim, öqituvçi b-n talaba örtasidagi munosabatlar, oiladagi şaxslararo muomala maromi, turmuşning quvonç va taşvişlari, şaxsning qiziqişi, nimadandir qoniqiş yoki qoniqmaslik hissi K.ning manbalari hisoblanadi. Odamning ruhi tuşib, noxuş K.da yurişi — uning turmuşida muammolar yuzaga kelganidan, halovati buzilganidan dalolat beradi. Obyektiv va subyektiv vaziyat, şaroit, sababiy boğlaniş K. barqarorligini belgilaydi. K.ning xususiyatlari köp jihatdan şaxsning individual-tipologik fazilatlariga boğliq. Inson özini özi boşqariş imkoniyatidan kelib çiqqan holda K.ini muvaqqat davr oraliğida qat'iyatlikda tutişi, hatto holat özgarişiga yöl qöymasligi mumkin. Ergaş Ğoziyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАЙФИЯТ — шахснинг фаолияти, хулқи, муомаласи ва руҳий жараёнларига маълум вақт давомида таъсир қилиб турувчи ҳиссий ҳолат. Инсоннинг ҳаёти ва фаолияти давомида шодонлик, ҳазилкашлик, зерикиш, қайғуриш каби ҳис-туйғулар унинг руҳий ҳолати тизимига айланади. К. инсоннинг бутун фаолиятига кучли таъсир кўрсатади. Mac, киши хурсанд бўлиб турганида унинг кўзига ҳамма нарса яхши, акс ҳолатда эса ёмон бўлиб кўриниши мумкин. Яхши К. индивид, гуруҳ, жамоада ишчанлик, ўзаро ёрдам, ҳамкорлик, ҳамдардлик, илиқ руҳий муҳитни, самимий муомала маромини шакллантиришнинг, жисмоний ва ақлий меҳнат самарадорлигини оширишнинг ка-фолатидир. Ижтимоий ҳаётдаги турли воқеалар, яъни меҳнат муваффақияти, таълим ютуғи, раҳбар б-н ходим, ўқитувчи б-н талаба ўртасидаги муносабатлар, оиладаги шахслараро муомала мароми, турмушнинг қувонч ва ташвишлари, шахснинг қизиқиши, нимадандир қониқиш ёки қониқмаслик ҳисси К.нинг манбалари ҳисобланади. Одамнинг руҳи тушиб, нохуш К.да юриши — унинг турмушида муаммолар юзага келганидан, ҳаловати бузилганидан далолат беради. Объектив ва субъектив вазият, шароит, сабабий боғланиш К. барқарорлигини белгилайди. К.нинг хусусиятлари кўп жиҳатдан шахснинг индивидуал-типологик фазилатларига боғлиқ. Инсон ўзини ўзи бошқариш имкониятидан келиб чиққан ҳолда К.ини муваққат давр оралиғида қатъиятликда тутиши, ҳатто ҳолат ўзгаришига йўл қўймаслиги мумкин. Эргаш Ғозиев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.