Kebin zilzilasi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 281–282-b. — ziyouz.com
Kebin zilzilasi - 1911 y. 4 yanv. da Qozoğistonning Verniy (hoz. Olma-ota) ş. yonida yuz bergan. Dunyodagi eng kuçli zilzilalardan biri hisoblanadi. Zilzila kuçi epitsentrida 10—11 ball, magnitudasi 8,2, çuq. 2,5 km bölgan. Qozoğistonning Verniy, Uytol, Jilariq kabi bir qança şahar va qişloqlarida zilzila kuçi 9 ballga yetgan. K.z. kuçi va tebranişining tevarakatrofga tarqalişi jihatidan ham juda kuçli ekanligi tan olingan.
Yer silkinişi vaqtida hosil bölgan tölqin butun Yer kurrasini 3 marta aylanib çiqqan. Epitsentr zonasida hosil bölgan yer yoriqlarining uz. 40— 50 km ga yetgan. Ayniqsa, Sazonovka— Oqsu qişloqlari oraliğidagi yoriqlar böylab toğ jinslari keskin siljigan, katta-kiçik öpirilma va surilmalar sodir bölgan.
Zilzila oqibatida halok bölganlar soni 450 dan ortgan. Verniy ş.ning özida pişiq ğiştdan qurilgan 776 imorat butunlay buzilib ketgan. K.z. ta'siri Rossiyaning zilzila öçoğidan 1000 km uzoqlikdagi Omsk, Tomsk hamda Qozoğistonning Kökçatov ş.larida ham sezilgan. Yer silkinişlari 6 oygaça takrorlanib turgan. Şu davr içida 300 dan ortiq tebranişlar qayd etilgan. Zilzila markazida kuçli qayta silkinişlar öşa yilning 9,12,14 yanv. kunlari sodir bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЕБИН ЗИЛЗИЛАСИ - 1911 й. 4 янв. да Қозоғистоннинг Верний (ҳоз. Олма-ота) ш. ёнида юз берган. Дунёдаги энг кучли зилзилалардан бири ҳисобланади. Зилзила кучи эпицентрида 10—11 балл, магнитудаси 8,2, чуқ. 2,5 км бўлган. Қозоғистоннинг Верний, Уйтол, Жилариқ каби бир қанча шаҳар ва қишлоқларида зилзила кучи 9 баллга етган. К.з. кучи ва тебранишининг теваракатрофга тарқалиши жиҳатидан ҳам жуда кучли эканлиги тан олинган.
Ер силкиниши вақтида ҳосил бўлган тўлқин бутун Ер куррасини 3 марта айланиб чиққан. Эпицентр зонасида ҳосил бўлган ер ёриқларининг уз. 40— 50 км га етган. Айниқса, Сазоновка— Оқсу қишлоқлари оралиғидаги ёриқлар бўйлаб тоғ жинслари кескин силжиган, катта-кичик ўпирилма ва сурилмалар содир бўлган.
Зилзила оқибатида ҳалок бўлганлар сони 450 дан ортган. Верний ш.нинг ўзида пишиқ ғиштдан қурилган 776 иморат бутунлай бузилиб кетган. К.з. таъсири Россиянинг зилзила ўчоғидан 1000 км узоқликдаги Омск, Томск ҳамда Қозоғистоннинг Кўкчатов ш.ларида ҳам сезилган. Ер силкинишлари 6 ойгача такрорланиб турган. Шу давр ичида 300 дан ортиқ тебранишлар қайд этилган. Зилзила марказида кучли қайта силкинишлар ўша йилнинг 9,12,14 янв. кунлари содир бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.