Kedr
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 283-b. — ziyouz.com
Kedr (Cedrus) — qarağaydoşlar oilasiga mansub doim yaşil daraxtlar turkumi. Böyi 30—50 m gaça, tanasining diametri 40—50 sm gaça (ba'zan 1,5 m gaça) boradi, 4 turi — Livan K.i (Kiçik Osiyo toğlarida), kalta ignabargli K. (Kipr orolida), Atlas K.i (Şim. Afrikada) va Himolay K.i (Markaziy Osiyoda) bor. Yoğoçi qizğiş yoki sarğiş, xuşböy. Suv inşootlari qurişda va mebelçilikda işlatiladi. Kavkaz, Qrim va Örta Osiyoning jan. qismida Livan, Atlas va Himolay K.lari östiriladi. Atlas K.ining ignabargi qisqa — 2,5 sm ça, qubbasi silindrsimon, tuxumsimon (5—7 sm). Himolay K.ining ignabargi ingiçka (uz. 2,5—5 sm), qubbasi tuxumsimon (7—10 sm). Livan K.ining ignabargi 15—35 mm, qubbasi boçkasimon (8— 10 sm). K. yonğoğidan yoğ, yoğoç qismining şirasidan skipidar olinadi. Ignabarglaridan lavşaga qarşi konsentrat tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЕДР (Cedrus) — қарағайдошлар оиласига мансуб доим яшил дарахтлар туркуми. Бўйи 30—50 м гача, танасининг диаметри 40—50 см гача (баъзан 1,5 м гача) боради, 4 тури — Ливан К.и (Кичик Осиё тоғларида), калта игнабаргли К. (Кипр оролида), Атлас К.и (Шим. Африкада) ва Ҳимолай К.и (Марказий Осиёда) бор. Ёғочи қизғиш ёки сарғиш, хушбўй. Сув иншоотлари қуришда ва мебелчиликда ишлатилади. Кавказ, Қрим ва Ўрта Осиёнинг жан. қисмида Ливан, Атлас ва Ҳимолай К.лари ўстирилади. Атлас К.ининг игнабарги қисқа — 2,5 см ча, қуббаси цилиндрсимон, тухумсимон (5—7 см). Ҳимолай К.ининг игнабарги ингичка (уз. 2,5—5 см), қуббаси тухумсимон (7—10 см). Ливан К.ининг игнабарги 15—35 мм, қуббаси бочкасимон (8— 10 см). К. ёнғоғидан ёғ, ёғоч қисмининг ширасидан скипидар олинади. Игнабаргларидан лавшага қарши концентрат тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.