Kekirik
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 287–288-b. — ziyouz.com
Kekirik KEKIRIK, kekiriş — me'dadan yoki qizilöngaçdan oğiz orqali beixtiyor havo çiqişi. Me'daning ön ikki barmoq içakka ötgan joyi (pilorus) torayib krlganda me'da, diafragma va krrin muskullari refleks yöli b-n qisqarganda röy beradi. K. me'da, jigar, öt pufagi va b. a'zolar kasalliklari, şuningdek, yurak-tomir sistemasi faoliyati susayganda, nevroz va h.k.da kuzatiladi. Soğlom odamlar şoşib ovqat yeganida, mineral suv içganida yoki quruq ovqat yeganida köp havo yutilişi natijasida kekiradi. Bunday K.ning hidi ham, ta'mi ham bölmaydi va birorta kasallik belgisi ham hisoblanmaydi. K. aksariyat emadigan bolalarda röy beradi: bola emayotganida ortiqça havo yutib yuboradi va keyin uni sut b-n oz-ozdan çiqaradi. Me'da şirasining kislotaliligi oşib ketganda K. nordon böladi. Aççiq K. me'daga ön ikki barmoq içakdan safro tuşganda kuzatiladi. Bemavrid kekiraveriş biror kasallik alomati bölişi ham mumkin. Bunday hollarda K.ka sabab bölgan asosiy kasallik davolanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЕКИРИК, кекириш — меъдадан ёки қизилўнгачдан оғиз орқали беихтиёр ҳаво чиқиши. Меъданинг ўн икки бармоқ ичакка ўтган жойи (пилорус) торайиб крлганда меъда, диафрагма ва кррин мускуллари рефлекс йўли б-н қисқарганда рўй беради. К. меъда, жигар, ўт пуфаги ва б. аъзолар касалликлари, шунингдек, юрак-томир системаси фаолияти сусайганда, невроз ва ҳ.к.да кузатилади. Соғлом одамлар шошиб овқат еганида, минерал сув ичганида ёки қуруқ овқат еганида кўп ҳаво ютилиши натижасида кекиради. Бундай К.нинг ҳиди ҳам, таъми ҳам бўлмайди ва бирорта касаллик белгиси ҳам ҳисобланмайди. К. аксарият эмадиган болаларда рўй беради: бола эмаётганида ортиқча ҳаво ютиб юборади ва кейин уни сут б-н оз-оздан чиқаради. Меъда ширасининг кислоталилиги ошиб кетганда К. нордон бўлади. Аччиқ К. меъдага ўн икки бармоқ ичакдан сафро тушганда кузатилади. Бемаврид кекиравериш бирор касаллик аломати бўлиши ҳам мумкин. Бундай ҳолларда К.ка сабаб бўлган асосий касаллик даволанади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.