Keldi Muhammad

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 288-b. — ziyouz.com

Keldi Muhammad KELDI MUHAMMAD, Sulton Muhammad (?— 1532/33) — şayboniylardan. Şohruhiya ş. va viloyat hokimi(taxm. 1517y.dan). Otasi Suyunçxöjaxon vafot etgaç, Toşkent ş. va viloyat hokimi. Şayboniyxon davrida tarxonlikka kötarilgan. Şayboniylarning Şim.ga qilgan harbiy yurişlarida qatnaşgan, natijada Sirdaryo böyidagi bir qança mulklarni qölga kiritgan. Şayboniy sultonlarning Xurosonga yurişi payti (1528—29)da Marvni egallagan.

K.M. şe'riyat, ilm-fanga qiziqqan. Saroyida adabiy bahslar uyuştirgan. Zamonasining yetuk adiblari b-n suhbat qurişni yoqtirgan, xususan, 1518 y. u maşhur adib Zayniddin Vosifiyni Samarqanddan öz huzuriga (Şohruhiyaga) çaqirtirib olgan. K.M.ning topşiriği b-n saroy tarixçisi Abdulloh Nasrullohiy «Zubdat ul-osor» asarini yozgan.

Ad.: Vosifiy Zayniddin, Batsoye' ul-vaqoye' (Nodir voqealar), [tarjimon N.Norqulov], T., 1979; Axmedov B.A., Istoriko-geografiçeskaya literatura Sredney Azii XVI—XVIII vv.,] Pismenniye pamyatniki], T., 1985.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КЕЛДИ МУҲАММАД, Султон Муҳаммад (?— 1532/33) — шайбонийлардан. Шоҳруҳия ш. ва вилоят ҳокими(тахм. 1517й.дан). Отаси Суюнчхўжахон вафот этгач, Тошкент ш. ва вилоят ҳокими. Шайбонийхон даврида тархонликка кўтарилган. Шайбонийларнинг Шим.га қилган ҳарбий юришларида қатнашган, натижада Сирдарё бўйидаги бир қанча мулкларни қўлга киритган. Шайбоний султонларнинг Хуросонга юриши пайти (1528—29)да Марвни эгаллаган.

К.М. шеърият, илм-фанга қизиққан. Саройида адабий баҳслар уюштирган. Замонасининг етук адиблари б-н суҳбат қуришни ёқтирган, хусусан, 1518 й. у машҳур адиб Зайниддин Восифийни Самарқанддан ўз ҳузурига (Шоҳруҳияга) чақиртириб олган. К.М.нинг топшириғи б-н сарой тарихчиси Абдуллоҳ Насруллоҳий «Зубдат ул-осор» асарини ёзган.

Ад.: Восифий Зайниддин, Бацоеъ ул-вақоеъ (Нодир воқеалар), [таржимон Н.Норқулов], Т., 1979; Ахмедов Б.А., Историко-географическая литература Средней Азии XVI—XVIII вв.,] Письменные памятники], Т., 1985.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.