Kelin kördi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 290-b. — ziyouz.com
Kelin kördi KELIN KÖRDI, kelin köriş — turkiy xalqlarda, jumladan, özbeklarda yangi kelinçakni köriş odati. Nikoh töyining ertasiga ötkaziladigan «bet oçar» marosimidan boşlab bir yilgaça davom etadi. Kuyovning qarindoşlari, tanişlari, qöni-qöşnilari va b. K. k.ga keladilar. Kelin ularni salom (ta'zim) qilib kutib oladi, dasturxon yozib, römol, daströmol sovğa qiladi (yana q. Körmana). Mahalla (qişloq) qiz-juvonlari, yangi tuşgan kelinnikiga hayit kunlari taşrif buyurişlari ham K. k. deb ataladi. Kelinning xonasi sep va sarpolar b-n bezatiladi, dasturxon tuzab qöyiladi. Odat böyiça kelinning ota-onasi hayit arafasida qizi va kuyoviga sarpo va dasturxon (turli taomlar) yuboradi. Mahalla (qişloq) qiz-juvonlari kelinçakni köriş uçun töda-töda bölib keladilar. Kelin yasangan holda, yuziga tör tutib, kelganlarga salom qiladi, söng çoy uzatadi. K. k.ga kelganlar kelinning sarpo va seplarini tomoşa qiladilar, bir oz ötirgaç, kelinga baxtli turmuş tilab qaytadilar. K. k. odati Farğona vodiysi va Xorazmda tarqalmagan. Ularda kelinni kelin tuşdidan 3 kun ötgaç, kelinning ona yoki opa-singillari borib, hol-ahvol sörab qaytadilar. K. k. özbek xalqi orasida qadim zamonlardan beri davom etib kelgan.
Ad.: Böriyev O., Şoymardonov I., Nasriddinov Q., Uzbek oilasi tarixidan, T., 1995.
Q.: Körmana
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЕЛИН КЎРДИ, келин кўриш — туркий халқларда, жумладан, ўзбекларда янги келинчакни кўриш одати. Никоҳ тўйининг эртасига ўтказиладиган «бет очар» маросимидан бошлаб бир йилгача давом этади. Куёвнинг қариндошлари, танишлари, қўни-қўшнилари ва б. К. к.га келадилар. Келин уларни салом (таъзим) қилиб кутиб олади, дастурхон ёзиб, рўмол, дастрўмол совға қилади (яна қ. Кўрмана). Маҳалла (қишлоқ) қиз-жувонлари, янги тушган келинникига ҳайит кунлари ташриф буюришлари ҳам К. к. деб аталади. Келиннинг хонаси сеп ва сарполар б-н безатилади, дастурхон тузаб қўйилади. Одат бўйича келиннинг ота-онаси ҳайит арафасида қизи ва куёвига сарпо ва дастурхон (турли таомлар) юборади. Маҳалла (қишлоқ) қиз-жувонлари келинчакни кўриш учун тўда-тўда бўлиб келадилар. Келин ясанган ҳолда, юзига тўр тутиб, келганларга салом қилади, сўнг чой узатади. К. к.га келганлар келиннинг сарпо ва сепларини томоша қиладилар, бир оз ўтиргач, келинга бахтли турмуш тилаб қайтадилар. К. к. одати Фарғона водийси ва Хоразмда тарқалмаган. Уларда келинни келин тушдидан 3 кун ўтгач, келиннинг она ёки опа-сингиллари бориб, ҳол-аҳвол сўраб қайтадилар. К. к. ўзбек халқи орасида қадим замонлардан бери давом этиб келган.
Ад.: Бўриев О., Шоймардонов И., Насриддинов Қ., Узбек оиласи тарихидан, Т., 1995.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.