Kengota toğ tizmasi
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 302-b. — ziyouz.com
Kengota toğ tizmasi - Surxon daryo viloyatidagi Şerobod — Sariqamiş qator tepalarining bir qismi. Jan.-ğarbdan şim.-şarqqa tomon yönalgan, eng baland nuqtasi 640 m
(Qoraqat toği), uzunligi Qağni darasidan to Kofrunsoygaça 24 km. Şim.- ğarbda Takasakradi (1068 m) tizmasi b-n vodiysimon pastqamlik orqali ajralib turadi. Jan.-şarkda toğ oldi öydimçuqur qiya tekislik b-n Qiziriq çöliga tutaşadi. Jan.-ğarbda Qağni darasi orqali Qağni tizmasi b-n çegaralangan. Şim.-şarqda Kofrunsoy darasi orqali Yetimkalos tizmasining toğ etaklari b-n tutaşadi. K.t.t. relfi kuçli darajada parçalangan, uning suvayirğiç qismi yaxşi ifodalangan, çunki u paleogen (buxoro yarusi)ning qattiq qumtoşlaridan taşkil topganligi tufayli kuesta şaklini hosil qiladi. Şim-ğarbiy yon bağri nisbatan qisqa va tikroq. Antiklinalning öq qismi bör davrining gil, alevrolit, qumtoş, mergel, yon bağirlari esa paleogen va neogenning ohaktoş, qumtoşlaridan taşkil topgan. K.t.t.da oddiy böz tuproqlarda qönğirboş, rang, şuvoq, gulxayri, oqquray, karrak va b. efemer hamda efemeroid ösimliklar tarqalgan. Doimiy oqar suvli soylar yöq, buloqlar uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЕНГОТА TOF ТИЗМАСИ - Сурхон дарё вилоятидаги Шеробод — Сариқамиш қатор тепаларининг бир қисми. Жан.-ғарбдан шим.-шарққа томон йўналган, энг баланд нуқтаси 640 м
(Қорақат тоғи), узунлиги Қағни дарасидан то Кофрунсойгача 24 км. Шим.- ғарбда Такасакради (1068 м) тизмаси б-н водийсимон пастқамлик орқали ажралиб туради. Жан.-шаркда тоғ олди ўйдимчуқур қия текислик б-н Қизириқ чўлига туташади. Жан.-ғарбда Қағни дараси орқали Қағни тизмаси б-н чегараланган. Шим.-шарқда Кофрунсой дараси орқали Етимкалос тизмасининг тоғ этаклари б-н туташади. К.т.т. рельфи кучли даражада парчаланган, унинг сувайирғич қисми яхши ифодаланган, чунки у палеоген (бухоро яруси)нинг қаттиқ қумтошларидан ташкил топганлиги туфайли куэста шаклини ҳосил қилади. Шим-ғарбий ён бағри нисбатан қисқа ва тикроқ. Антиклиналнинг ўқ қисми бўр даврининг гил, алевролит, қумтош, мергель, ён бағирлари эса палеоген ва неогеннинг оҳактош, қумтошларидан ташкил топган. К.т.т.да оддий бўз тупроқларда қўнғирбош, ранг, шувоқ, гулхайри, оққурай, каррак ва б. эфемер ҳамда эфемероид ўсимликлар тарқалган. Доимий оқар сувли сойлар йўқ, булоқлар учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.