Keskiç
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 323-b. — ziyouz.com
Keskiç (maşinasozlikda) — metall va metallmas zagotovkalarga işlov beruvçi kesuvçi asbob. Kesuvçi qismi ma'lum geometrik şaklga ega bölgan kallak va stanokka mahkamlanadigan tanadan iborat. Kallagining şakliga köra, K. töğri, qayirma (egilgan) kallakli; tutqiçining şakliga köra, töğri törtburçakli, kvadrat, doiraviy; kallakni tanaga tutaştirilişi böyiça yaxlit, payvand kallakli, kavşarlangan plastinkali va b. turlarga bölinadi. K.lar işlov beriş turiga qarab ötuvçi, qirqib oluvçi, yönib kengaytiruvçi, kesib tuşiruvçi, rezba oçuvçi, ariqça yönuvçi va b.ga bölinadi. K.ning yana xomaki işlaş (şiliş), toza işlaş, yupqa yöniş, silliqlovçi turlari; çapaqay (zagotovka öngdan çapga tomon yönaladi), önaqay (çapdan öngga tomon) turlari bor. K.ning kallagi asbobsozlik, tezkesar pölatlar, volfram va titan karbitlari asosidagi qattiq qotişmalar, sintetik olmoslar, mineral-keramik materiallardan; tanasi esa konstruksion pölatlardan tayyorlanadi. K. tokarlik stanoklari, boşqa stanoklar yoki maxsus stanoklarga örnatib işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЕСКИЧ (машинасозликда) — металл ва металлмас заготовкаларга ишлов берувчи кесувчи асбоб. Кесувчи қисми маълум геометрик шаклга эга бўлган каллак ва станокка маҳкамланадиган танадан иборат. Каллагининг шаклига кўра, К. тўғри, қайирма (эгилган) каллакли; тутқичининг шаклига кўра, тўғри тўртбурчакли, квадрат, доиравий; каллакни танага туташтирилиши бўйича яхлит, пайванд каллакли, кавшарланган пластинкали ва б. турларга бўлинади. К.лар ишлов бериш турига қараб ўтувчи, қирқиб олувчи, йўниб кенгайтирувчи, кесиб туширувчи, резьба очувчи, ариқча йўнувчи ва б.га бўлинади. К.нинг яна хомаки ишлаш (шилиш), тоза ишлаш, юпқа йўниш, силлиқловчи турлари; чапақай (заготовка ўнгдан чапга томон йўналади), ўнақай (чапдан ўнгга томон) турлари бор. К.нинг каллаги асбобсозлик, тезкесар пўлатлар, вольфрам ва титан карбитлари асосидаги қаттиқ қотишмалар, синтетик олмослар, минерал-керамик материаллардан; танаси эса конструкцион пўлатлардан тайёрланади. К. токарлик станоклари, бошқа станоклар ёки махсус станокларга ўрнатиб ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.