Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Ketonlar

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 327–328-b. — ziyouz.com

    Ketonlar — karbonil guruhi (>S=O) ikki organiq radikal b-n boğlangan organiq birikmalar. Radikallarining tabiatiga qarab, alifatik, alitsiklik va aromatik K.ga bölinadi. K.ning aralaş xili ham bor. Oliniş usullari va kimyoviy xossalari aldegidlarga öxşaydi. K. sanoatda ikkilamçi spirtlarni oksidlab yoki katalizator iştirokida degidrogenlab olinadi. K. qaytarilganda ikkilamçi, magniygalogenorganiq birikmalar b-n uçlamçi spirtlar hosil qiladi. Karbonil guruhdagi kislorod ba'zi moddalar b-n oson almaşinadi. Kislota va işqorlar ta'sirida kondensatlanadi (q. Kondensatlaniş reaksiyasi). K. köpgina sohalarda qöllaniladi. Çunonçi: siklogeksanon kapron tolasi uçun boşlanğiç mahsulot hisoblanadi. Ular, şuningdek, polimerlar, pestitsidlar, stabilizatorlar, fotomateriallar tayyorlaş, dori, xuşböy moddalar va b. olişda erituvçi, ekstragent sifatida işlatiladi (q. Iononlar).

    Q.: Iononlar

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КЕТОНЛАР — карбонил гуруҳи (>С=О) икки органиқ радикал б-н боғланган органиқ бирикмалар. Радикалларининг табиатига қараб, алифатик, алициклик ва ароматик К.га бўлинади. К.нинг аралаш хили ҳам бор. Олиниш усуллари ва кимёвий хоссалари альдегидларга ўхшайди. К. саноатда иккиламчи спиртларни оксидлаб ёки катализатор иштирокида дегидрогенлаб олинади. К. қайтарилганда иккиламчи, магнийгалогенорганиқ бирикмалар б-н учламчи спиртлар ҳосил қилади. Карбонил гуруҳдаги кислород баъзи моддалар б-н осон алмашинади. Кислота ва ишқорлар таъсирида конденсатланади (қ. Конденсатланиш реакцияси). К. кўпгина соҳаларда қўлланилади. Чунончи: циклогексанон капрон толаси учун бошланғич маҳсулот ҳисобланади. Улар, шунингдек, полимерлар, пестицидлар, стабилизаторлар, фотоматериаллар тайёрлаш, дори, хушбўй моддалар ва б. олишда эритувчи, экстрагент сифатида ишлатилади (қ. Иононлар).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.