Kimaklar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 351-b. — ziyouz.com
Kimaklar KIMAKLAR, imaklar — qad. turkiy xalq. 7-a.da Ğarbiy Turk xoqonligi tarkibida bölib, Oltoy toğlarining şim.-ğarbida, Irtiş daryosi böylarida yaşagan. K.ning bir qismi 11-a. boşida Sirdaryoning quyi va örta oqimlarini eğallagan. K.ning asosiy dini şamanlik bölgan, şuningdek, osmonga(tangriga), ajdodlar ruhiga, olovga topinişgan. K. örtasida mamlakatning asosiy daryosi — Irtiş kultiga topiniş kuçli bölgan. Isxrq ibn al-Husaynning (11-a.) yozişiça, K. ölgan kişilarning jasadlarini kuydirib, yirik daryolarga (mas, Irtiş daryosiga) taşlaşgan. K., asosan, turkiy tilda sözlaşgan. Kuçmami K. çorvaçilik b-n şuğullanib, ötovlarda, çayla, kapalarda yaşagan. Şim.da örmonli hududlarda yaşagan ötroq K., asosan, yertölalarda istiqomat qilganlar. Köçmançilar xöjaligida ovçilik (möynali hayvonlarni ovlaş) yordamçi maşğulot hisoblangan. «K.» atamasi 12-a.dan söng manbalarda uçramaydi.
Ad.: Pletneva S.A., Koçevniki Srednevekovya, M., 1982.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИМАКЛАР, имаклар — қад. туркий халқ. 7-а.да Ғарбий Турк хоқонлиги таркибида бўлиб, Олтой тоғларининг шим.-ғарбида, Иртиш дарёси бўйларида яшаган. К.нинг бир қисми 11-а. бошида Сирдарёнинг қуйи ва ўрта оқимларини эғаллаган. К.нинг асосий дини шаманлик бўлган, шунингдек, осмонга(тангрига), аждодлар руҳига, оловга топинишган. К. ўртасида мамлакатнинг асосий дарёси — Иртиш культига топиниш кучли бўлган. Исхрқ ибн ал-Ҳусайннинг (11-а.) ёзишича, К. ўлган кишиларнинг жасадларини куйдириб, йирик дарёларга (мас, Иртиш дарёсига) ташлашган. К., асосан, туркий тилда сўзлашган. Кучмами К. чорвачилик б-н шуғулланиб, ўтовларда, чайла, капаларда яшаган. Шим.да ўрмонли ҳудудларда яшаган ўтроқ К., асосан, ертўлаларда истиқомат қилганлар. Кўчманчилар хўжалигида овчилик (мўйнали ҳайвонларни овлаш) ёрдамчи машғулот ҳисобланган. «К.» атамаси 12-а.дан сўнг манбаларда учрамайди.
Ад.: Плетнева С.А., Кочевники Средневековья, М., 1982.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.