Kimyoviy muvozanat
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 367-b. — ziyouz.com
Kimyoviy muvozanat - töğri va teskari reaksiyalar tezligi tenglaşgan holat. Mac, N2+3H2 p±2NH3 reaksiyasida azotning vodorod b-n birikiş (töğri reaksiya) tezligi ammiakning azot va vodorodga parçalaniş (teskari reaksiya) tezligiga teng. K.m. sodir bölganda reaksiya göyoki töxtab qolgandek körinadi, aslida ikkala reaksiya ham davom etadi, biroq bu reaksiyalarning biri ikkinçisining natijasini yöqqa çiqaradi. Mohiyatiga köra, K.m. dinamik muvozanatdir. Özgarmas muhit (kislotali yoki asosli) va şaroitda (t-ra, bosim) reaksiyaga kirişayotgan moddalar konsentratsiyasining özgarmasligi K.m.ning muhim belgisidir. K.m.ni örganiş nazariy tadqiqotlar va turli amaliy masalalarni hal qilişda katta ahamiyatga ega.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИМЁВИЙ МУВОЗАНАТ - тўғри ва тескари реакциялар тезлиги тенглашган ҳолат. Mac, N2+3H2 p±2NH3 реакциясида азотнинг водород б-н бирикиш (тўғри реакция) тезлиги аммиакнинг азот ва водородга парчаланиш (тескари реакция) тезлигига тенг. К.м. содир бўлганда реакция гўёки тўхтаб қолгандек кўринади, аслида иккала реакция ҳам давом этади, бироқ бу реакцияларнинг бири иккинчисининг натижасини йўққа чиқаради. Моҳиятига кўра, К.м. динамик мувозанатдир. Ўзгармас муҳит (кислотали ёки асосли) ва шароитда (т-ра, босим) реакцияга киришаётган моддалар концентрациясининг ўзгармаслиги К.м.нинг муҳим белгисидир. К.м.ни ўрганиш назарий тадқиқотлар ва турли амалий масалаларни ҳал қилишда катта аҳамиятга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.