Kimyoviy tenglamalar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 368-b. — ziyouz.com
Kimyoviy tenglamalar - kimyoviy reaksiyalarning kimyoviy formulalar, belgilar va son koeffitsiyentlari yordamida berilgan qisqaça ifodasi. K.t. tenglik alomatining çap tomoniga reaksiya uçun olingan moddalarning formulalari, öng tomoniga esa reaksiya natijasida hosil bölgan mahsulotlarning formulalari yoziladi. Reaksiya natijasida atomlarning umumiy soni özgarmaydi, şuning uçun tenglik alomatining çap va öng tomonidagi har bir element atomlarining soni teng bölişi şart. K.t. tuzişda moddalarning massasi va massaning saqlaniş qonuniga asoslaniladi. Mas, vodorod b-n kisloroddan suv hosil böliş reaksiyasi tenglamasi quyidagiça ifodalanadi: 2H2O+O2= =2H2O. Reaksiyada 2 mol (4 g) vodorod 1 mol (32 g) kislorod b-n birikib, 2 mol (36 g) suv hosil qiladi. K.t. lab. va işlab çiqarişda muayyan reaksiyani amalga oşiriş uçun zarur bölgan har xil hisoblarni ötkazişga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИМЁВИЙ ТЕНГЛАМАЛАР - кимёвий реакцияларнинг кимёвий формулалар, белгилар ва сон коэффициентлари ёрдамида берилган қисқача ифодаси. К.т. тенглик аломатининг чап томонига реакция учун олинган моддаларнинг формулалари, ўнг томонига эса реакция натижасида ҳосил бўлган маҳсулотларнинг формулалари ёзилади. Реакция натижасида атомларнинг умумий сони ўзгармайди, шунинг учун тенглик аломатининг чап ва ўнг томонидаги ҳар бир элемент атомларининг сони тенг бўлиши шарт. К.т. тузишда моддаларнинг массаси ва массанинг сақланиш қонунига асосланилади. Мас, водород б-н кислороддан сув ҳосил бўлиш реакцияси тенгламаси қуйидагича ифодаланади: 2Н2О+О2= =2Н2О. Реакцияда 2 моль (4 г) водород 1 моль (32 г) кислород б-н бирикиб, 2 моль (36 г) сув ҳосил қилади. К.т. лаб. ва ишлаб чиқаришда муайян реакцияни амалга ошириш учун зарур бўлган ҳар хил ҳисобларни ўтказишга имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.