Kiniklar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 381-b. — ziyouz.com
Kiniklar KINIKLAR, kinik maktabi — Yunonistondagi Sokrat falsafa maktablaridan biri. Mil. av. 4-a.da Antisfen asos solgan. Diogen Sinoplik, Kratet va b. uning vakillari bölgan. Antisfen Afinadagi Kinosarg tepaligida (K. nomi şundan) şogirdlari b-n şuğullangan. K. Sokrat va Platonning yaxşilik, adolat, gözallik ğoyalari kabi umumiy tuşunçalarning obyektiv mavjudligi töğrisidagi ta'limotini tanqid qildi va aniq, odamlar hissiy qabul qiluvçi narsalargina real mavjuddir, deb hisobladi. Etika masalalariga alohida e'tibor berdi. Boylik, haşamdorlik, madaniyat yutuqlaridan voz keçib, «tabiiy holat»ga qaytişni talab qildi. K.ning axloqiy qaraşlari insonning ijtimoiy hayotdan ajralib yaşaşi, biron-bir qonun, ijtimoiy meyorlarga böysunişdan voz keçişiga asoslangan edi. K. Yunonistonda axloqiy ğoyalarning rivojlanişiga, xususan, antik stoiklarning qaraşlariga ta'sir körsatgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИНИКЛАР, киник мактаби — Юнонистондаги Сократ фалсафа мактабларидан бири. Мил. ав. 4-а.да Антисфен асос солган. Диоген Синоплик, Кратет ва б. унинг вакиллари бўлган. Антисфен Афинадаги Киносарг тепалигида (К. номи шундан) шогирдлари б-н шуғулланган. К. Сократ ва Платоннинг яхшилик, адолат, гўзаллик ғоялари каби умумий тушунчаларнинг объектив мавжудлиги тўғрисидаги таълимотини танқид қилди ва аниқ, одамлар ҳиссий қабул қилувчи нарсаларгина реал мавжуддир, деб ҳисоблади. Этика масалаларига алоҳида эътибор берди. Бойлик, ҳашамдорлик, маданият ютуқларидан воз кечиб, «табиий ҳолат»га қайтишни талаб қилди. К.нинг ахлоқий қарашлари инсоннинг ижтимоий ҳаётдан ажралиб яшаши, бирон-бир қонун, ижтимоий меъёрларга бўйсунишдан воз кечишига асосланган эди. К. Юнонистонда ахлоқий ғояларнинг ривожланишига, хусусан, антик стоикларнинг қарашларига таъсир кўрсатган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.