Kinorinxlar
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 391–392-b. — ziyouz.com
Kinorinxlar (Kinorhyncha) -birlamçi tana böşliqli çuvalçanglar sinfi. Öz. 0,1 — 1mm. Tanasi yassi, kalin kutikula b-n qoplangan. 13 ta segment (boş, böyin va 11 ta böğim)ga bölingan. Tanasida pixlar va ilmoqlar böladi. Tanasining old qismi buralib çiqadigan xartumni hosil qiladi. Köndalang-tarğil muskullari dasta bölib joylaşgan, içagi naysimon. Nerv sistemasi halqum atrofi nerv halqasi va qorin nerv stvolidan iborat. Sezgi organlari xartumidagi qillar va 1—2 juft pigment közçalardan taşkil topgan. Ayiriş sistemasi — 1 juft protonefridiydir. Ayrim jinsli. Metamorfoz orqali rivojlanadi. Bir hujayrali suv ötlari va mikroorganizmlar b-n oziqlanadi. Xartumini oldinga otib, söngra tanasini tortib olib harakatlanadi. 2 turkumi, 100 ga yaqin turi ma'lum, köpçilik dengizlar tubida uçraydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИНОРИНХЛАР (Kinorhyncha) -бирламчи тана бўшлиқли чувалчанглар синфи. Ўз. 0,1 — 1мм. Танаси ясси, калин кутикула б-н қопланган. 13 та сегмент (бош, бўйин ва 11 та бўғим)га бўлинган. Танасида пихлар ва илмоқлар бўлади. Танасининг олд қисми буралиб чиқадиган хартумни ҳосил қилади. Кўндаланг-тарғил мускуллари даста бўлиб жойлашган, ичаги найсимон. Нерв системаси ҳалқум атрофи нерв ҳалқаси ва қорин нерв стволидан иборат. Сезги органлари хартумидаги қиллар ва 1—2 жуфт пигмент кўзчалардан ташкил топган. Айириш системаси — 1 жуфт протонефридийдир. Айрим жинсли. Метаморфоз орқали ривожланади. Бир ҳужайрали сув ўтлари ва микроорганизмлар б-н озиқланади. Хартумини олдинга отиб, сўнгра танасини тортиб олиб ҳаракатланади. 2 туркуми, 100 га яқин тури маълум, кўпчилик денгизлар тубида учрайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.