Kinşasa

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 398-b. — ziyouz.com

Kinşasa (1966 y.gaça Leopoldvil) — Kongo Demokratik Respublikasining poytaxti. Kongo daryosining söl sohili buylab 15 km ga çözilgan. K. — provinsiya huquqiga tenglaştirilgan alohida ma'muriy birlik. Aholisi 4,8 mln. kişi (1998). Iqlimi subekvatorial iqlim. Iyulning örtaça t-rasi 22°, apr. niki 27°. Yillik yoğin 1359 mm.

Şahar 1881 y.dan qurila boşlagan va Belgiya qiroli Leopold II nomiga qöyilgan. 1926—60 y.larda Belgiya mustamlakasining ma'muriy markazi. 1960 y. dan Kongo Respublikasi (1964 y.dan Kongo Demokratik Respublikasi), 1971—97 y.lar Zair Respublikasi poytaxti.

K. — mamlakatning asosiy savdotransport, sanoat, moliya va madaniyat markazi. Avtomobil yöllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakat taşqi savdosining köp qismi K. orqali ötadi. K. portida yillik yuk ortib-tuşiriş 2 mln. t atrofida. T. y. orqali Kongo daryosi quyi qismidagi Matadi dengiz porti b-n boğlangan. K.dan Brazzavil ş.ga parom qatnaydi. Oziq-ovqat, töqimaçilik, tikuvçilik, kön poyabzal, kimyo, maşinasozlik, yoğoçsozlik, kemasozlik sanoati, kema remonti, elektr priborlari i.ç., quriliş materiallari korxonalari, oyna va şişa idişlar z-di bor. Maluku r-nida yirik metallurgiya kompleksi qurilgan. Milliy un-t, in-tlar, Nafis san'at milliy akademiyasi, Geogr. ilmiy tadqiqot in-ti, Geol. xizmati ilmiy muassasasi, Tropik tibbiyot in-ti (1899), Afrika san'ati muzeyi, hayvonot boği va b. bor.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КИНШАСА (1966 й.гача Леопольдвиль) — Конго Демократик Республикасининг пойтахти. Конго дарёсининг сўл соҳили буйлаб 15 км га чўзилган. К. — провинция ҳуқуқига тенглаштирилган алоҳида маъмурий бирлик. Аҳолиси 4,8 млн. киши (1998). Иқлими субэкваториал иқлим. Июлнинг ўртача т-раси 22°, апр. ники 27°. Йиллик ёғин 1359 мм.

Шаҳар 1881 й.дан қурила бошлаган ва Бельгия қироли Леопольд II номига қўйилган. 1926—60 й.ларда Бельгия мустамлакасининг маъмурий маркази. 1960 й. дан Конго Республикаси (1964 й.дан Конго Демократик Республикаси), 1971—97 й.лар Заир Республикаси пойтахти.

К. — мамлакатнинг асосий савдотранспорт, саноат, молия ва маданият маркази. Автомобиль йўллари тугуни. Аэропорти халқаро аҳамиятга эга. Мамлакат ташқи савдосининг кўп қисми К. орқали ўтади. К. портида йиллик юк ортиб-тушириш 2 млн. т атрофида. Т. й. орқали Конго дарёси қуйи қисмидаги Матади денгиз порти б-н боғланган. К.дан Браззавиль ш.га паром қатнайди. Озиқ-овқат, тўқимачилик, тикувчилик, кўн пойабзал, кимё, машинасозлик, ёғочсозлик, кемасозлик саноати, кема ремонти, электр приборлари и.ч., қурилиш материаллари корхоналари, ойна ва шиша идишлар з-ди бор. Малуку р-нида йирик металлургия комплекси қурилган. Миллий ун-т, ин-тлар, Нафис санъат миллий академияси, Геогр. илмий тадқиқот ин-ти, Геол. хизмати илмий муассасаси, Тропик тиббиёт ин-ти (1899), Африка санъати музейи, ҳайвонот боғи ва б. бор.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.