Kirişiş
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 406-b. — ziyouz.com
Kirişiş (töqimaçilikda) — gazlamalarni saqlaş, höllaş, kiyim-keçaklarni kiyib yuriş, yuviş va kimyoviy tozalaş jarayonida turli omillar (mas, nam, kimyoviy eritmalar) ta'sirida ularning böyiga yoki eniga qisqarişi. Gazlamalarning asosiy xossalaridan biri. K. darajasi tanda va arqoq iplarining qanday tolalardan tayyorlanganligiga, xossalariga, töqimaning tözilişi (ziçligi) va pardozlaş xillariga boğliq. Ip-gazlamalarning K. darajasi (kirişuvçanligi) jun va ipak tolalaridan töqilgan gazlamalarnikiga qaraganda, keyingilariniki esa sun'iy tolalardan tuqilgan gazlamalarnikiga nisbatan yuqoriroq böladi. Agar tanda va arqoq iplarining K. darajasi bir xil bölsa, gazlama böyiga ham, eniga ham birday, agar qar xil bölsa — har xil kirişadi. Umuman, gazlamalar va ulardan tikilgan kiyim-boşlarning K. darajasi tanda böyiça 1,5—5%, arqoq böyiça 1,5—3,5% ni taşkil etadi. Şuning uçun ayrim kirişuvçan gazlamalardan biror narsa tikişdan oldin ularni yuvib yoki kimyoviy işlov berib «kiriştirib» olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИРИШИШ (тўқимачиликда) — газламаларни сақлаш, ҳўллаш, кийим-кечакларни кийиб юриш, ювиш ва кимёвий тозалаш жараёнида турли омиллар (мас, нам, кимёвий эритмалар) таъсирида уларнинг бўйига ёки энига қисқариши. Газламаларнинг асосий хоссаларидан бири. К. даражаси танда ва арқоқ ипларининг қандай толалардан тайёрланганлигига, хоссаларига, тўқиманинг тўзилиши (зичлиги) ва пардозлаш хилларига боғлиқ. Ип-газламаларнинг К. даражаси (киришувчанлиги) жун ва ипак толаларидан тўқилган газламаларникига қараганда, кейингилариники эса сунъий толалардан туқилган газламаларникига нисбатан юқорироқ бўлади. Агар танда ва арқоқ ипларининг К. даражаси бир хил бўлса, газлама бўйига ҳам, энига ҳам бирдай, агар қар хил бўлса — ҳар хил киришади. Умуман, газламалар ва улардан тикилган кийим-бошларнинг К. даражаси танда бўйича 1,5—5%, арқоқ бўйича 1,5—3,5% ни ташкил этади. Шунинг учун айрим киришувчан газламалардан бирор нарса тикишдан олдин уларни ювиб ёки кимёвий ишлов бериб «кириштириб» олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.