Kirov viloyati
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 407-b. — ziyouz.com
Kirov viloyati - RF dagi viloyat. 1934 y. 7 dek.da Kirov ölkasi nomi b-n taşkil etilib, 1936 y. 5 dek.dan viloyatga aylantirilgan. Mayd. 120,8 ming km2. Aholisi 1589,4 ming kişi (2000), asosan, ruslar; şuningdek, mari, tatar, udmurt, komilar ham yaşaydi. Şaharliklar 71%. 39 tumanga bölingan; 18 şahar, 57 şaharça bor. Markazi — Kirov ş.
K. v.ning yer usti past-balandlik bölib, şim.dan jan.ga pasayib boradi. Foydali kazilmalari: temir rudasi, yonuvçi slanetslar, fosforit, torf. Iqlimi mö'tadil kontinental. Yanv. ning örtaça t-rasi —14°, iyulniki 17°. Yillik yoğin 500 mm. Vegetatsiya davri 155—170 kun. Asosiy daryosi — Vyatka. Tuproqlari podzol, çimli podzol, unumdor çimli-karbonatli, ötloqi, botqoq va kulrang tuproqlar.
Sanoat tarmoqlaridan maşinasozlik, yengil, örmon, yoğoçsozlik va sellyuloza-qoğoz sanoati yetakçi örinda. Maşinasozlik sanoatida elektrotexnika buyumlari va kötariş-transport jihozlari işlab çiqariladi. K. v. yoğoç, taxta, standart uylar, mebel, çanği yetkazib beradigan asosiy r-n. Yengil sanoatda mahalliy xom aşyo asosida möynali va teri buyumlari tayyorlanadi.
Q. x. sut va göşt çorvaçiligi, ğalla, tolali ziğir va kartoşka yetiştirişga ixtisoslaşgan. Qoramol, çöçqa, qöy, eçki, parranda boqiladi. T. y., avtomobil yöllari bor. Vyatka daryosida kema qatnaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КИРОВ ВИЛОЯТИ - РФ даги вилоят. 1934 й. 7 дек.да Киров ўлкаси номи б-н ташкил этилиб, 1936 й. 5 дек.дан вилоятга айлантирилган. Майд. 120,8 минг км2. Аҳолиси 1589,4 минг киши (2000), асосан, руслар; шунингдек, мари, татар, удмурт, комилар ҳам яшайди. Шаҳарликлар 71%. 39 туманга бўлинган; 18 шаҳар, 57 шаҳарча бор. Маркази — Киров ш.
К. в.нинг ер усти паст-баландлик бўлиб, шим.дан жан.га пасайиб боради. Фойдали казилмалари: темир рудаси, ёнувчи сланецлар, фосфорит, торф. Иқлими мўътадил континентал. Янв. нинг ўртача т-раси —14°, июлники 17°. Йиллик ёғин 500 мм. Вегетация даври 155—170 кун. Асосий дарёси — Вятка. Тупроқлари подзол, чимли подзол, унумдор чимли-карбонатли, ўтлоқи, ботқоқ ва кулранг тупроқлар.
Саноат тармоқларидан машинасозлик, енгил, ўрмон, ёғочсозлик ва целлюлоза-қоғоз саноати етакчи ўринда. Машинасозлик саноатида электротехника буюмлари ва кўтариш-транспорт жиҳозлари ишлаб чиқарилади. К. в. ёғоч, тахта, стандарт уйлар, мебель, чанғи етказиб берадиган асосий р-н. Енгил саноатда маҳаллий хом ашё асосида мўйнали ва тери буюмлари тайёрланади.
Қ. х. сут ва гўшт чорвачилиги, ғалла, толали зиғир ва картошка етиштиришга ихтисослашган. Қорамол, чўчқа, қўй, эчки, парранда боқилади. Т. й., автомобиль йўллари бор. Вятка дарёсида кема қатнайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.